ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Olov va suv

Darslar 42–43 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
43

Noyob va betakror suv

Darslik: 2-qism, 55–58-betlar
MaqsadSuvning xossalarini (shaffof, rangsiz, ta’msiz, erituvchi) va uch holatini (qattiq, suyuq, gaz) hamda o‘zgarish jarayonlarini bilish.
Yangi so‘zlar
suv · watermuz · icebug‘ · vapour, steamerimoq · to melt / dissolve
Tushuntirish

Suv — shaffof, rangsiz, hidsiz va ta’msiz suyuqlik. Suv hayot manbayi: hamma tirik jonzot tanasida suv bor. Suv turli moddalarni eritadi, shuning uchun choyga qand solsak, qand erib ketadi. Tabiatda suv uch holatda uchraydi: qattiq (muz, qor, do‘l), suyuq (suv, yomg‘ir) va gaz (suv bug‘i). Muz erib suvga aylanadi (erish), suv muzlab muzga aylanadi (qotish), suv qizib bug‘ga aylanadi (bug‘lanish), bug‘ sovib suvga aylanadi (kondensatsiya). Muz suvdan yengil, shuning uchun suvda suzadi.

JarayonO‘zgarish
erishmuz → suv
qotishsuv → muz
bug‘lanishsuv → bug‘
kondensatsiyabug‘ → suv
💧0°100°suyuq — suv

20° — suyuq — suv

Isitsak — muz eriydi, suv bug‘lanadi; sovitsak — suv muzlaydi

🧼 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qo‘l yuvganda ko‘pik suvga qo‘shilib ketadi.

Bugun sinab ko‘ring

Qo‘lingizni yuvganda suv ko‘pikni olib ketishiga qarang.

Namunalar
Qor parchasi — mayda muz kristallaridan iborat; har bir qor parchasi betakror.
Sovuq stakan sirtida suv tomchilari paydo bo‘ladi: havodagi bug‘ sovub suvga aylangan.
Sinfda faoliyat

Tajribalar: 1) uchta stakan suvga bittadan choy qoshiq qand, tuz va qum soling, aralashtiring. Qaysi biri eriydi? 2) Stakandagi suvga muz bo‘lagi soling: cho‘kadimi yoki suzadimi? Xulosa: muz suvda suzadi. 3) Muz bo‘lagini likopchada qoldirib, qanday erishini kuzating. Xavfsizlik: faqat sovuq suv; eritilgan narsalarni tatib ko‘rmang.

Mashq
1
Suvning uch holatini va har biriga misol ayting.
2
Muz erisa nimaga aylanadi?
3
Qaysi modda suvda erimaydi: qand, tuz yoki qum?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBayramdan keyinHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →