ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Quyosh tizimi va Oy

Darslar 30–31 · 2 ta dars · O.E. Tigay, Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 2-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, 2023; O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 2-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, 2023
31

Oy — Yerning yo‘ldoshi

Darslik: 2-qism, 18–20-betlar
MaqsadOy Yerning tabiiy yo‘ldoshi ekanini, o‘zidan nur chiqarmasligini va Oy fazalarini bilish.
Yangi so‘zlar
Oy · Moonyo‘ldosh · satellitefaza · phaseastronomiya · astronomy
Tushuntirish

Oy — Yerning yagona tabiiy yo‘ldoshi: u Yer atrofida aylanadi. Oy o‘zidan yorug‘lik chiqarmaydi: u xuddi oyna kabi Quyosh nurini qaytaradi. Shuning uchun Oyning faqat Quyosh yoritgan qismini ko‘ramiz. Quyosh Oyni turlicha yoritgani uchun uning shakli o‘zgaradi. Bular Oy fazalari: yangi oy, o‘sayotgan oy, to‘lin oy, kamayayotgan oy. Bu to‘liq aylanish taxminan 29 sutka davom etadi. Oyda havo yo‘q. 1969-yilda Nil Armstrong va Edvin Oldrin Oyga qadam qo‘ygan birinchi odamlar bo‘ldi. Osmon jismlarini astronomiya fani o‘rganadi.

yangi oyo‘sayotgan oyto‘lin oykamayayotgan oy
YerQuyosh nurlari

birinchi chorak · Oy kuni 7,5 kun

Yoritilgan qismi: 51 %

Oy doim yarmi yoritilgan; biz uning yoritilgan qismining qanchasini ko‘rishimiz Quyosh–Yer–Oy joylashuviga bog‘liq.

🌙 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Oy har kecha biroz boshqacha ko‘rinadi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozga oyning bitta shaklini chizing.

Namunalar
To‘lin oy dumaloq, yarim oy ingichka o‘roqqa o‘xshaydi.
Oy Quyosh kabi yorug‘lik chiqarmaydi, faqat nurni qaytaradi.
Sinfda faoliyat

Model «Oy fazalari»: qorong‘i xonada chiroq — Quyosh, boshingiz — Yer, qo‘lingizdagi oq koptok — Oy bo‘lsin. Koptokni boshingiz atrofida asta aylantiring va uning yoritilgan qismi qanday o‘zgarishini kuzating. Uyda esa bir oy davomida kechqurun Oyning shaklini daftarga chizib boring (kattalar bilan). Xavfsizlik: chiroqqa to‘g‘ri qaramang; Oyni kuzatganda uydan chiqmay, derazadan qarang.

Mashq
1
Oy yorug‘lik manbayimi?
2
Oy fazalarini sanang.
3
Oyga birinchi bo‘lib qadam qo‘ygan odamlar kim?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOy sirlariHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →