Arab xalifaligining o‘rnatilishi va islom dinining yoyilishi
VII asr boshida Arabiston yarim orolida islom dini paydo bo‘ldi. Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) vafotidan (632-yil) keyin arablar davlatini xalifalar boshqardi, shuning uchun u xalifalik deyiladi. Xalifalik sulolalari: • Xulafoi roshidin (632–661) — Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali; Arabiston va qo‘shni yerlar birlashdi; • Umaviylar (661–750) — poytaxti Damashq; • Abbosiylar (750–1258) — poytaxti Bag‘dod. Arablar tez orada Eron, Suriya, Misr va Shimoliy Afrika bo‘ylab tarqaldi. Fath qilingan yerlarda islom dini yoyildi. Davlat tili — arab tili edi. Aholi soliqlar to‘lagan: xiroj — yer solig‘i, jizya — nomusulmonlardan olinadigan boshsoliq; musulmonlar diniy majburiyat sifatida zakot bergan. Siyosiy markaz Bag‘dodga ko‘chgach, ilm-fan va savdo rivojlandi, bu esa ko‘plab olimlar yetishib chiqishiga sharoit yaratdi.
Yechim: Avval Xulafoi roshidin (632–661). So‘ng Umaviylar (661–750), poytaxt Damashq. Keyin Abbosiylar (750 dan), poytaxt Bag‘dod.
Javob: Xulafoi roshidin; Umaviylar (Damashq); Abbosiylar (Bag‘dod)
Yechim: Xiroj — yerga solinadigan soliq. Jizya — nomusulmon aholidan olinadigan boshsoliq.
Javob: Xiroj — yer solig‘i; jizya — nomusulmonlardan boshsoliq
Yechim: 750 − 661 = 89.
Javob: 89 yil
- Umaviylar poytaxti Damashq, Abbosiylar poytaxti Bag‘dod — ularni almashtirmang.
- Jizya va zakotni aralashtirish: jizya nomusulmonlardan olingan boshsoliq, zakot musulmonlarning diniy majburiyati.