1
Qo‘qon xonligining tashkil topishi va kuchayishi
maktab darsligi: o‘zbekiston tarixi 8-sinf, IV bob (Qo‘qon xonligi)
Maqsad: Qo‘qon xonligi hukmdorlari va tarixiy bosqichlarini sanalari bilan bog‘lash.
Qoida va g‘oya
Qo‘qon xonligi Farg‘ona vodiysida Buxoro xonligi zaiflashgan davrda tashkil topdi. Asos solgan sulola — Minglar. Shohruxbiy 1709-yilda mustaqil davlat tuzdi. Hukmdorlar: • Norbo‘tabiy (1770–1798) — xonlikni mustahkamladi; • Olimxon (1798–1810) — qo‘shni yerlarni, jumladan Toshkentni qo‘shib oldi; • Umarxon (1810–1822) — davlat hududi kengaydi, madaniyat rivojlandi; uning xotini Nodira shoira edi; • Madalixon (1822–1842); • Xudoyorxon (1845–1875, uzilishlar bilan). 1842-yilda Buxoro amiri Nasrulloxon Qo‘qonni egallab, Madalixonni o‘ldirtirdi — bu davlatni zaiflashtirdi. Xonlik hududi Farg‘ona vodiysidan tashqari Toshkent, Turkiston, Chimkent kabi viloyatlarni ham o‘z ichiga olgan.
Namunaviy masalalar
Qo‘qon xonligiga kim asos solgan va qachon?
Yechim: Shohruxbiy, 1709-yilda.
Javob: Shohruxbiy, 1709
Yechim: Shohruxbiy, 1709-yilda.
Javob: Shohruxbiy, 1709
1842-yilda Qo‘qonni kim egalladi?
Yechim: Buxoro amiri Nasrulloxon.
Javob: Buxoro amiri Nasrulloxon
Yechim: Buxoro amiri Nasrulloxon.
Javob: Buxoro amiri Nasrulloxon
Nodira kim edi?
Yechim: Umarxonning xotini, shoira.
Javob: Shoira, Umarxonning xotini
Yechim: Umarxonning xotini, shoira.
Javob: Shoira, Umarxonning xotini
Tipik xatolar
- Qo‘qon xonligini Buxoro bilan aralashtirish: Qo‘qon — Farg‘ona vodiysida, Minglar sulolasi.
- 1842-yilni Qo‘qonning tugatilgan yili deb yozish: tugatilgan yili — 1876.
Mashq
1
Qo‘qon xonligi qaysi sulola davrida tuzilgan?
Minglar sulolasi
2
Umarxon qaysi yillarda hukmronlik qilgan?
1810–1822
3
Madalixonni kim o‘ldirtirgan?
Nasrulloxon (1842)
4
Qo‘qon xonligi qayerda joylashgan edi?
Farg‘ona vodiysida