☰ Reja · O‘zbekiston tarixi

1950–1991-yillar: turg‘unlik, qiyinchiliklar va mustaqillik sari

20-hafta · blok 1.5 · 3 dars
1

1950–1980-yillar: iqtisodiyot, shahar hayoti va qiyinchiliklar

maktab darsligi: o‘zbekiston tarixi 10-sinf, 5-bob
Maqsad: Davrning asosiy jarayonlari va muammolarini bilish.
Qoida va g‘oya

Bu yillarda O‘zbekiston iqtisodiyoti paxta yakkahokimligiga tayandi. Paxta maydonlari kengaydi, Mirzacho‘l, Qarshi cho‘li kabi yangi yerlar o‘zlashtirildi, sanoat (energetika, mashinasozlik, kimyo) ham o‘sdi. Biroq daromadning katta qismi markazga ketdi, respublika xomashyo bazasi bo‘lib qolaverdi. 1966-yil 26-aprelda Toshkentda kuchli zilzila bo‘ldi; shaharning katta qismi vayron bo‘ldi. Shahar qayta qurildi, bunga boshqa respublikalar ham yordam berdi. 1970-yillarning ikkinchi yarmidan iqtisodiy o‘sish sekinlashdi, jamiyatda turg‘unlik belgilari kuchaydi: ijtimoiy muammolar to‘planib bordi, ishlab chiqarishda texnika eskirdi. 1980-yillarning boshida paxta hisobotlari bilan bog‘liq jarayonlar ko‘plab rahbarlarga nisbatan qo‘llanildi.

Namunaviy masalalar
1966-yilgi zilzila qaysi shaharda bo‘lgan?
Yechim: Toshkentda.
Javob: Toshkentda
Turg‘unlik so‘zi nimani anglatadi?
Yechim: Rivojlanishning sekinlashuvi.
Javob: Rivojlanishning to‘xtab qolishi, sekinlashuvi
Xomashyo bazasi nimani bildiradi?
Yechim: Faqat xomashyo yetkazuvchi hudud.
Javob: Asosan xomashyo yetkazib beradigan hudud
Tipik xatolar
  • Zilzilani Toshkentda 1996-yilda bo‘lgan deb yozish: 1966-yil.
  • Sanoat rivojlandi, demak, paxta yakkahokimligi tugadi deb o‘ylash: yakkahokimlik saqlandi.
Mashq
1
Zilzila qaysi oyda bo‘lgan?
2
Yangi o‘zlashtirilgan yerlardan ikkitasini ayting.
3
Turg‘unlik qaysi yillarda kuchaydi?
4
Toshkentni qayta qurishda kim yordam bergan?