1
Iqtisodiy islohotlar va bozor iqtisodiyotiga o‘tish
maktab darsligi: o‘zbekiston tarixi 11-sinf, 3–4-bob
Maqsad: Iqtisodiy islohotlarning asosiy yo‘nalishlarini bilish.
Qoida va g‘oya
Mustaqillikdan keyin O‘zbekiston markazdan boshqariladigan iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga bosqichma-bosqich o‘tdi. Bozor iqtisodiyotida narx talab va taklif asosida shakllanadi, mulk esa turli shaklda bo‘ladi: davlat, xususiy va jamoa mulki. Asosiy yo‘nalishlar: • davlat mulkini xususiylashtirish — uni xususiy egalarga o‘tkazish; • kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash; • qishloq xo‘jaligida fermer xo‘jaliklarini rivojlantirish; • g‘alla va energetika mustaqilligiga erishish; • yangi sanoat tarmoqlari (avtomobilsozlik, neft-gaz, kimyo) yaratish; • tashqi savdoni kengaytirish va jahon iqtisodiyotiga integratsiya. 2017-yildan valyuta bozorida erkin konvertatsiya joriy etildi.
Namunaviy masalalar
Bozor iqtisodiyotida narx nimaga qarab belgilanadi?
Yechim: Talab va taklifga.
Javob: Talab va taklifga
Yechim: Talab va taklifga.
Javob: Talab va taklifga
Mulk shakllarini sanang.
Yechim: Davlat, xususiy, jamoa.
Javob: Davlat, xususiy va jamoa mulki
Yechim: Davlat, xususiy, jamoa.
Javob: Davlat, xususiy va jamoa mulki
Fermer xo‘jaligi nima?
Yechim: Yerni uzoq muddatga ijaraga olib ishlaydigan mustaqil xo‘jalik.
Javob: Yer ijarasi asosida ishlaydigan mustaqil xo‘jalik
Yechim: Yerni uzoq muddatga ijaraga olib ishlaydigan mustaqil xo‘jalik.
Javob: Yer ijarasi asosida ishlaydigan mustaqil xo‘jalik
Tipik xatolar
- Bozor iqtisodiyotiga o‘tishni bir kunlik o‘zgarish deb bilish: u bosqichma-bosqich amalga oshirilgan.
- Xususiylashtirishni mulkning yo‘qolishi deb tushunish: u mulkdorni o‘zgartiradi.
Mashq
1
Tashqi savdo qanday maqsadda kengaytirilgan?
Jahon iqtisodiyotiga integratsiya uchun
2
Yangi sanoat tarmog‘iga misol keltiring.
Avtomobilsozlik
3
Energetika sohasidagi maqsad nima?
Energetika mustaqilligi
4
Qishloq xo‘jaligida qaysi yangi shakl rivojlantirilgan?
Fermer xo‘jaliklari