☰ Reja · O‘zbekiston tarixi

Sovet davri islohotlari, qatag‘on va madaniyat

18-hafta · blok 1.5 · 3 dars
1

Yangi iqtisodiy siyosat, yer-suv islohoti va ijtimoiy o‘zgarishlar

maktab darsligi: o‘zbekiston tarixi 10-sinf, 2-bob
Maqsad: 1920-yillardagi islohotlarning mohiyatini bilish.
Qoida va g‘oya

1921-yilda Yangi iqtisodiy siyosat (NEP) joriy qilindi: majburiy yig‘ib olish (razvyorstka) o‘rniga soliq olindi, xususiy savdo va hunarmandchilikka qisman ruxsat berildi. Bu xo‘jalikni birmuncha tikladi. 1925–1926-yillarda yer-suv islohoti o‘tkazildi: boy xo‘jaliklarning yerlari kambag‘allarga bo‘lib berildi. Ijtimoiy sohada savodsizlikni tugatish (likbez) harakati olib borildi. 1927-yildan ‘Hujum’ — xotin-qizlarni yopinchiqdan ozod qilish kampaniyasi boshlandi; u ko‘pincha jamiyatda keskin qarshilik uyg‘otdi. Yozuv ham o‘zgartirildi: 1929-yilda arab yozuvidan lotin alifbosiga o‘tildi.

Namunaviy masalalar
NEP nima?
Yechim: Soliq joriy qilingan, xususiy savdoga qisman ruxsat berilgan siyosat.
Javob: Yangi iqtisodiy siyosat: soliq va qisman erkin savdo
1929-yilda yozuv qaysi alifboga o‘tkazildi?
Yechim: Arabdan lotinga.
Javob: Lotin alifbosiga
Likbez nimaga qaratilgan?
Yechim: Savodsizlikni tugatish.
Javob: Savodsizlikni tugatishga
Tipik xatolar
  • NEPni sanoatni to‘liq milliylashtirish deb o‘ylash: bu qisman erkinlik siyosati edi.
  • Hujum kampaniyasini ixtiyoriy deb bilish: u ko‘pincha bosim bilan olib borilgan.
Mashq
1
Yer-suv islohoti qaysi yillarda o‘tkazilgan?
2
NEP qaysi yili joriy etilgan?
3
Yozuv 1929-yilda qanday o‘zgartirildi?
4
Savod chiqarish harakati nima deyiladi?