☰ Reja · O‘zbekiston tarixi

1-takrorlash: qadimgi davrdan XIX asr o‘rtalarigacha

13-hafta · blok 1.1–1.3 · 3 dars
3

Aralash mashqlar: jadval va xarita

maktab darsligi: tarix 6-sinf va o‘zbekiston tarixi 7–8-sinf, tegishli boblar
Maqsad: Sulola, poytaxt va hududni jadval hamda xarita ta’rifi bo‘yicha aniqlash.
Qoida va g‘oya

Jadval (davlat — markaz yoki hudud): • Somoniylar — Buxoro; • Xorazmshohlar — Urganch (Gurganj); • Amir Temur davlati — Samarqand; • Shayboniylar — Samarqand, Buxoro; • Ashtarxoniylar — Buxoro; • Qo‘qon xonligi — Farg‘ona vodiysi; • Xiva xonligi — Xorazm (Amudaryoning quyi oqimi); • Buxoro amirligi — Zarafshon vodiysi va janub. Xaritani so‘z bilan o‘qing: daryo (Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon), vodiy va shaharni qo‘shni belgilar bilan bog‘lang. Jadvalda xato topishda har juftlikni alohida tekshiring.

Namunaviy masalalar
Jadvalda ‘Xiva xonligi — Farg‘ona vodiysi’ yozilgan. Xato nimada?
Yechim: Xiva Xorazmda joylashgan, Farg‘ona vodiysida emas.
Javob: Xiva — Xorazm
Xaritada Amudaryo quyi oqimida joylashgan xonlikni toping.
Yechim: Quyi oqim — Xorazm voha.
Javob: Xiva xonligi
Zarafshon vodiysidagi qaysi ikki shahar poytaxt bo‘lgan?
Yechim: Samarqand va Buxoro.
Javob: Samarqand va Buxoro
Tipik xatolar
  • Qo‘qon xonligini Buxoro bilan aralashtirish: Qo‘qon — Farg‘ona vodiysi.
  • Poytaxt sulolaning butun davriga bir xil bo‘lmasligi mumkin: sana va davlatga qarang.
Mashq
1
Somoniylarning markaziy shahri qaysi?
2
Samarqand va Buxoro qaysi daryo vodiysida joylashgan?
3
Xorazmshohlar poytaxti qaysi shahar?
4
Xorazm vohasi qaysi daryoning quyi oqimida joylashgan?