3
Ashtarxoniylar va XVII–XVIII asrlar
maktab darsligi: o‘zbekiston tarixi 8-sinf, II bob (Ashtarxoniylar)
Maqsad: Ashtarxoniylar davri voqealari va sulola inqirozining sabablarini bilish.
Qoida va g‘oya
XVI asr oxiri — XVII asr boshida Buxoroda Ashtarxoniylar (Joniylar) sulolasi hokimiyatga keldi. Imomqulixon (1611–1642) davrida davlat kuchli bo‘ldi. Ashtarxoniylar davri qurilishlari: Buxoroda Nodir Devonbegi madrasasi va xonaqosi; Samarqanddagi Registon ansamblida Shirdor (1619–1636) va Tillakori (1646–1660) madrasalari. Ularni Samarqand hokimi Yalangto‘sh Bahodir qurdirgan. XVII asr oxiridan beklarning mustaqillikka intilishi, soliq og‘irligi, ichki urushlar va savdo yo‘llarining dengizga ko‘chishi tufayli davlat zaiflashdi. 1740-yilda Eron hukmdori Nodirshoh Buxoroni bosib oldi. Ashtarxoniylar XVIII asr o‘rtalarida o‘z o‘rnini mang‘itlarga bo‘shatdi.
Namunaviy masalalar
Registondagi Shirdor madrasasi qachon qurilgan?
Yechim: 1619–1636 yillarda.
Javob: 1619–1636
Yechim: 1619–1636 yillarda.
Javob: 1619–1636
Ashtarxoniylar zaiflashuvining ikki sababini ayting.
Yechim: Beklarning mustaqillikka intilishi va ichki urushlar.
Javob: Beklar mustaqilligi va ichki urushlar
Yechim: Beklarning mustaqillikka intilishi va ichki urushlar.
Javob: Beklar mustaqilligi va ichki urushlar
Nodirshoh Buxoroga qachon yurish qilgan?
Yechim: XVIII asrning 40-yillarida, 1740-yilda.
Javob: 1740-yilda
Yechim: XVIII asrning 40-yillarida, 1740-yilda.
Javob: 1740-yilda
Tipik xatolar
- Shirdor va Tillakorini yillarini almashtirish: Shirdor — 1619–1636, Tillakori — 1646–1660.
- Ashtarxoniylarni Shayboniylar bilan bir sulola deb o‘ylash.
Mashq
1
Ashtarxoniylar qaysi shaharni poytaxt qildi?
Buxoroni
2
Registonda ikki madrasani ayting.
Shirdor va Tillakori
3
1740-yilda kim Buxoroni egalladi?
Nodirshoh
4
Imomqulixon qachon hukmronlik qildi?
1611–1642-yillarda