O‘zbekiston hududidagi ilk davlatlar va Zardushtiylik
Miloddan avvalgi I ming yillik boshlarida bizning hududda ilk davlatlar shakllandi: • Baqtriya — janubda, Amudaryoning yuqori oqimida (hozirgi Surxondaryo hududi ham shu yerda); • So‘g‘diyona — Zarafshon va Qashqadaryo vohalarida (Samarqand, Buxoro, Kesh); • Xorazm — Amudaryoning quyi oqimida; • Marg‘iyona — Murg‘ob vohasida (Marv atrofi). Bu mintaqalar Avesto kitobida ham tilga olingan. Zardushtiylik — qadimgi Sharqdagi dinlardan biri. Asoschisi — Zardusht (Zaratushtra). Muqaddas kitobi — Avesto. Avestoning 2700 yilligi 2001-yilda keng nishonlangan. Asosiy g‘oyalar: dunyoda yaxshilik (Ahura Mazda) va yomonlik (Axriman) kurashadi; yaxshi fikr, yaxshi so‘z, yaxshi amal; olov, suv va yer pokligi saqlanadi. Zardushtiylar o‘liklarning suyaklarini ostodon deb ataluvchi maxsus idishlarga joylashgan. Avesto bugun qadimgi tarixni o‘rganishda yozma manba sifatida qaraladi.
Yechim: Zarafshon — Samarqand va Buxoro oralig‘idagi daryo. Bu hudud So‘g‘diyona deb atalgan.
Javob: So‘g‘diyona
Yechim: Avesto — Zardushtiylik kitobi. Unda qadimgi hududlar, urf-odatlar va dunyoqarash aks etgan, shuning uchun u tarixiy manba hamdir.
Javob: Zardushtiylik kitobi; qadimgi tarix manbasi
Yechim: Zardushtiylarda yer va olov pok hisoblangan, shuning uchun o‘liklarni yoqmagan, ko‘mmagan. Suyaklar tozalanib ostodonga solingan.
Javob: Suyak solinadigan sopol idish; Zardushtiylik dafn udumi
- Xorazmni Zarafshon vohasi bilan bog‘lash: Xorazm Amudaryoning quyi oqimida, Zarafshonda esa So‘g‘diyona.
- Zardushtiylikda ikki xudoni teng deb o‘ylash: Ahura Mazda yaxshilik tarafi, Axriman yomonlik tarafi, ular kurashadi.