☰ Mundarija · Ona tili

Ma’nodosh, zid ma’noli va shakldosh so‘zlar

Darslar 10–12 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
12

Shakldosh so‘zlar

Darslik: 1-qism, 47–48-betlar
MaqsadShakldosh so‘zlarni gap mazmuniga qarab farqlash.
Yangi so‘zlar
shakldosh so‘z · homonymtut · mulberry / holdqo‘y · sheep / putbog‘ · garden / tie
Tushuntirish

Bir xil aytilib, bir xil yoziladigan, lekin ma’nosi boshqa-boshqa bo‘lgan so‘zlarni shakldosh so‘zlar deymiz. Shakldosh so‘zlarning ma’nosini gapdan bilib olamiz. Ikki va undan ortiq shakldosh so‘z bo‘lishi mumkin: ot — hayvon, ot — ism, ot — otmoq. Shakldosh so‘zlar turli so‘z turkumlariga oid bo‘lishi ham mumkin: tut (ot) va tut (fe’l).

Namunalar
Hovlimizda baland tut o‘sadi. Arqonning uchini mahkam tut.
Cho‘pon qo‘yni haydadi. Kitobni javonga qo‘y. / Bog‘da gul ochildi. Idishning og‘zini bog‘.
Sinfda faoliyat

«Ikki ma’no»: o‘qituvchi shakldosh so‘zni aytadi, bolalar har bir ma’nosi bilan alohida gap tuzadi yoki rasm chizadi.

Mashq
1
«Qo‘y» so‘zining ikki ma’nosini ayting.
2
Qaysi gapda «bog‘» mevali bog‘ ma’nosida: Bog‘da olma pishdi. / Sumkani bog‘.
3
Shakldosh so‘z bilan ma’nodosh so‘zning farqi nimada?