11
Zid ma’noli so‘zlar
Darslik: 1-qism, 43–46-betlar
MaqsadZid ma’noli so‘zlarni topish va ularning so‘z turkumini aniqlash.
Yangi so‘zlar
zid ma’noli so‘z · antonymqarama-qarshi · oppositeyaqin · nearuzoq · far
Tushuntirish
Ma’nosi bir-biriga teskari bo‘lgan so‘zlarni zid ma’noli so‘zlar deymiz. Zid ma’noli so‘zlar odatda bir turkumga oid bo‘ladi va bir xil so‘roqqa javob beradi: kun – tun (Nima?), yaqin – uzoq (Qanday?), kirmoq – chiqmoq (Nima qildi?). Zid ma’noli so‘zlar fikrni aniq va ta’sirchan ifodalashga yordam beradi.
Namunalar
Ot: kun – tun, yoz – qish. Sifat: yaqin – uzoq, keng – tor. Fe’l: kirmoq – chiqmoq, kelmoq – ketmoq.
Kunduzi yorug‘, kechasi qorong‘i bo‘ladi.
Sinfda faoliyat
«Teskari so‘z»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar to‘p tashlab, uning zid ma’nolisini aytadi.
Mashq
1
Zid ma’nolisini ayting: yaqin, keldi, kulmoq.
uzoq, ketdi, yig‘lamoq
2
«Kirmoq – chiqmoq» qaysi so‘z turkumiga oid?
fe’l (Nima qilmoq?)
3
Zid ma’noli juftni toping: baland – past yoki katta – ulkan.
baland – past