ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi4-sinf · 4-hafta

Bog‘ sabzisi yovvoyisidan nega farq qiladi?

🎤 Muxbir savoli: Bozordagi yirik sabzi kitobdagi yovvoyi sabzidan nega bunchalik farq qiladi?

Matematika

Dushanba: bozorda sabzi

Dushanba kuni onasi bilan bozorga borgan Malikaning ko‘zi sabzi sotuvchisiga tushdi. «135 kg sabzim bor, hammasini 5 kg li qoplarga solaman», — dedi u. Malika ni esladi: son 0 yoki 5 bilan tugasa, u 5 ga bo‘linadi. 135 : 5 = 27 qop! Agar 138 kg bo‘lganda-chi? 8 bilan tugaydi, demak qoldiq qoladi. 138 juft son — 2 ga bo‘linadi, lekin 5 ga emas. Esla: 35 soni 5 ga bo‘linadi, 10 ga emas. Uyda Malika kutubxona kitobidagi rasmga qaradi: yovvoyi sabzining ildizi ingichka va oq! Bozordagi sabzi esa yo‘g‘on va to‘q sariq. Savol tayyor: ular nega bunchalik farq qiladi? Gipotezasi: «Sabzi shunchaki yaxshi sug‘orilgani uchun katta o‘sadi.»

Topshiriq: Qaysi son ham 2 ga, ham 5 ga bo‘linadi?

📰 Fakt: Kitobdagi yovvoyi sabzining ildizi ingichka va oqish, bozordagi bog‘ sabzisi yo‘g‘on va to‘q sariq.

Matematika

Seshanba: urug‘ sanash

Seshanba kuni onasi tomorqa uchun urug‘ olib keldi. Malika bilan o‘ynadi: 2 148 ta urug‘da 2 + 1 + 4 + 8 = 15, 15 uchga bo‘linadi, demak son 3 ga bo‘linadi. 4 721 ta urug‘da 4 + 7 + 2 + 1 = 14 — 3 ga bo‘linmaydi. 7 128 da yig‘indi 18, bu 9 ga bo‘linadi, shuning uchun 7 128 soni 9 ga ham bo‘linadi. Eslab qol: 9 ga bo‘linadigan son 3 ga ham bo‘linadi, teskarisi emas: 12 soni 3 ga bo‘linadi, 9 ga emas. Qulay ko‘paytma: 8 × 125 = 1 000 — sakkizta paketda 125 tadan urug‘ bo‘lsa, jami 1 000 ta.

Topshiriq: Qaysi son 9 ga bo‘linadi?

Ona tili

Seshanba: so‘zlar o‘yini

Ona tili darsida maqola qoralamasini boyitish haqida gaplashdilar. «Bir so‘zni takrorlamaslik uchun so‘zlardan foydalaning, — dedi Nodira opa: — «katta» — «yirik», «gapirmoq» — «so‘zlamoq».» Zid ma’noli so‘zlar fikrni aniq qiladi: «yovvoyi» — «madaniy», «kichik» — «katta». so‘zlar esa gapdan bilinadi: «tut» daraxt ham, «tut!» deb ushlash ham; «qo‘y» hayvon ham, «qo‘y!» deb joylash ham. Zarina sinab ko‘rdi: «Men o‘tirgan joyga qo‘y» — bu qaysi «qo‘y»? Malika kulib javob berdi: fe’l!

Topshiriq: Qaysi juft zid ma’noli?

Tabiiy fanlar

Chorshanba: inson va o‘simlik

Chorshanba kuni tabiiy fanlar darsida Nodira opa inson o‘simliklarga qanday ta’sir qilishini aytdi. zarar: o‘rmon kesish, yong‘in, o‘simlik yulish. Bilvosita zarar: havo va suvni ifloslantirish. Masalan, saksovul yaxshi yoqilg‘i bo‘lgani uchun ko‘p kesilgan, sekin o‘sgani uchun kamayib ketgan. «Lekin inson foyda ham keltiradi, — dedi opa. — Taxminan 10 ming yil oldin odamlar o‘simliklarni ekib o‘stira boshlagan. Shuning uchun sabzi va makkajo‘xori yovvoyi ajdodlaridan ancha farq qiladi.» Malika tizzasiga urdi: javobga yaqinlashdi! Sinf yig‘ishga kelishib oldi: undan yana qog‘oz yasaladi, daraxt kam kesiladi.

Topshiriq: Zararni bevosita va bilvositaga ajrat.

So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)

Bevosita
Bilvosita

📰 Fakt: Taxminan 10 ming yil oldin odamlar o‘simliklarni ekib o‘stira boshlagan; madaniy sabzi va makkajo‘xori yovvoyi ajdodlaridan ancha farq qiladi.

Texnologiya

Zig‘irdan gazlamagacha

Texnologiya darsida haqida bilib olishdi: bu o‘simlikning tolasi poyasi ichida. Pishgan zig‘irni mashina o‘rib, poyalarini yig‘adi. Zavodda poyaning qattiq, yog‘ochsimon qismi sindirib olinadi, xom tola qoladi. Uni ko‘p marta tarashadi, so‘ng cho‘zib ingichkalashtirib, qilishadi va ka o‘rashadi. Xom ip qaynatiladi, oqartiriladi yoki bo‘yaladi, suvda yana cho‘zilib pishiq ipga aylanadi. Shu ipdan to‘qiladi. Malika buvisining eski zig‘ir dasturxonini esladi. Zig‘ir ham madaniy o‘simlik — odamlar uni ekib, tolasi uchun o‘stirgan.

Topshiriq: Zig‘ir tolasi o‘simlikning qayerida joylashgan?

O‘qish savodxonligi

Payshanba: ertak va ona tili

Payshanba kuni o‘qish darsida Nasiba Erxonovaning «Qarg‘a va paxta» ertagini o‘qishdi: unda kiyim paydo bo‘lguncha qancha kasb egasining mehnati kerakligi ko‘rsatiladi. Ertakning belgilari: «Bir bor ekan, bir yo‘q ekan» kabi , ko‘pincha hayvonlar, yaxshilik va yomonlik kurashi, xulosa beruvchi yakun; «debdi», «ekan» so‘zlari ko‘p uchraydi. Keyin Miraziz A’zamning «Ona tilim» she’rini o‘qishdi: shoir o‘zbek tilini ardoqlaydi. O‘zbek tili — turkiy tillar oilasiga kiradi va davlat tilidir. Malika o‘ylab qoldi: kiyim ham, sabzi ham ko‘p odamning i bilan paydo bo‘ladi.

Topshiriq: Qaysi ibora ertak boshlanmasi?

Ingliz tili

Sport va xavfsizlik

Ingliz tili darsida qiziqarli sport turlarini o‘rganishdi: fishing, ice-skating, skateboarding, sailing, kayaking, bowling. Ularning ko‘pi fe’lga «-ing» qo‘shib yasaladi va «go» bilan ishlatiladi: «go fishing», «go sailing». Malika sinfdoshlardan so‘radi: «Do you like skateboarding?» Anvar javob berdi: «Yes, I do. I go skateboarding on Sundays.» Zarina esa: «No, I don’t. I like ice-skating.» Nodira opa eslatdi: suvda, qorda va muzda faqat kattalar nazoratida va kerakli himoya vositalari — , qutqaruvchi jilet bilan shug‘ullaning.

Topshiriq: Savolni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Doyoulikeskateboarding?

Tabiiy fanlar

Shanba: botanika bog‘ida

Shanba kuni Malika dadasi bilan Toshkent botanika bog‘iga bordi: bu yerda minglab o‘simlik turlari o‘sadi. Bog‘ xodimi — o‘simliklarni o‘rganuvchi mutaxassis — sabr bilan tushuntirdi: «Qadimda odamlar eng yirik va mazali mevalarning urug‘ini saralab, yana ekkan. Shu ish ming yillar, ko‘p avlod davomida takrorlangan. Sekin-asta o‘simlik o‘zgarib, hozirgi sabzi va makkajo‘xoriga aylangan. Sug‘orish va o‘g‘it ham yordam beradi, lekin asosiy sabab — saralash.» Malika suratga olib, so‘radi: «Demak, yovvoyi sabzi ham, bog‘ sabzisi ham bir o‘simlikning avlodimi?» — «Ha, — dedi xodim, — faqat ancha o‘zgargan.»

Topshiriq: Madaniy o‘simliklar qanday paydo bo‘lgan?

📰 Fakt: Odamlar eng yirik va mazali mevalarning urug‘ini saralab ekkan va buni ko‘p avlod davomida takrorlagan.

Tabiiy fanlarO‘qish savodxonligi

Maqola chiqdi!

Dushanba kuni «4-B xabarlari»da Malikaning maqolasi chiqdi. Gipotezasi — «bog‘ sabzisi shunchaki yaxshi sug‘orilgani uchun katta» — qisman noto‘g‘ri chiqdi: sug‘orish yordam beradi, lekin asosiy sabab odamlarning ming yillik saralashi edi. Anvar sabzi va yovvoyi sabzi suratini yonma-yon qo‘ydi, Zarina esa maqola oxiriga ertak uslubida kichik qo‘shimcha yozdi. Nodira opa maqtadi: «Sen faqat savol bermading — o‘z gipotezangni ham tekshirding.»

Topshiriq: Qaysi fakt «sabzi faqat sug‘orilgani uchun katta» gipotezasini rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 6 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliO‘qish savodxonligiIngliz tiliTabiiy fanlarTexnologiya

0 / 12 yulduz

4-B xabarlari

Sabzini ming yillar davomida odamlar yaratgan

Yovvoyi sabzi ingichka va oqish, bog‘ sabzisi esa yo‘g‘on va to‘q sariq. Sabab shuki, taxminan 10 ming yil oldin odamlar o‘simliklarni ekib o‘stira boshlagan va eng yirik, mazali mevalarning urug‘ini saralab qayta ekavergan. Ko‘p avlod davomida o‘simlik sekin o‘zgargan. Sug‘orish ham yordam beradi, lekin asosiy sabab — saralash.

— Malika, yosh muxbir

Tekshirilgan faktlar

  1. Kitobdagi yovvoyi sabzining ildizi ingichka va oqish, bozordagi bog‘ sabzisi yo‘g‘on va to‘q sariq.
  2. Taxminan 10 ming yil oldin odamlar o‘simliklarni ekib o‘stira boshlagan; madaniy sabzi va makkajo‘xori yovvoyi ajdodlaridan ancha farq qiladi.
  3. Odamlar eng yirik va mazali mevalarning urug‘ini saralab ekkan va buni ko‘p avlod davomida takrorlagan.

Yulduzli savollar

  1. Qaysi son 3 ga bo‘linadi?

  2. Zig‘ir tolasidan ip yigirilgach, shu ipdan nima to‘qiladi?

  3. O‘ylab ko‘r: nega odamlar eng yirik mevaning urug‘ini saralab ekkan?

Hikoyadagi darslar