ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Fe’l yasovchi qo‘shimchalar

Darslar 95–97 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
96

Fe’l yasovchi qo‘shimchalar

Darslik: 4-qism, 56–58-betlar
MaqsadFe’l yasovchi qo‘shimchalar mavzusi: -gan, -kan, -qan qo‘shimchalari bilan o‘tgan zamon fe’lini hosil qilish va ularni to‘g‘ri yozish.
Yangi so‘zlar
o‘tgan zamon fe’li · past-tense verbfe’l asosi · verb base-gan, -kan, -qan · past-tense suffixesoxirgi tovush · last sound
Tushuntirish

-gan, -kan, -qan qo‘shimchalari fe’l asosiga qo‘shilib, o‘tgan zamon fe’lini hosil qiladi va ish avvalroq bajarilganini bildiradi: kel – kelgan, yoz – yozgan. Qaysi shakl yozilishini asosning oxirgi tovushi hal qiladi: asos k bilan tugasa -kan, q bilan tugasa -qan yoziladi (chek – chekkan, oq – oqqan); boshqa hamma hollarda -gan yoziladi. Qo‘shimcha asosga qo‘shib yoziladi.

AsosQo‘shimchaFe’l
kel-gankelgan
ek-kanekkan
chiq-qanchiqqan
o‘qi+-gan?

o‘qi + -gan = ?

Qo‘shimchani qo‘shib, yangi so‘zni ko‘ring

🧹 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Navbatchi bola o‘qituvchi kirishi bilan sinf holatini aytdi: ishlar oldin bajarilgan. Shundan o‘qituvchi hammasi tayyor ekanini bildi.

Kim ishlatadi

Navbatchilar, qorovullar

Bugun sinab ko‘ring

Xonangizda allaqachon bajarilgan bir ishni ayting.

Namunalar
Ariqdan suv oqqan. Bu ertak menga yoqqan. – oq + qan, yoq + qan.
O‘quvchi daftariga chiziq chekkan. Do‘stim mehmonga kelgan. – chek + kan, kel + gan.
Sinfda faoliyat

«Uch savat»: doskada -gan, -kan, -qan yozilgan uchta savat chiziladi. O‘qituvchi fe’l asosini aytadi (yoz, oq, chek, kul), bolalar asosning oxirgi tovushiga qarab mos savatni tanlaydi va so‘zni to‘liq yozadi.

Mashq
1
Qo‘shimcha qo‘shing: o‘qi, yoq, chek.
2
Nima uchun «oqqan» so‘zida -qan yozilgan?
3
Qaysi to‘g‘ri: kulkan yoki kulgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBuvining sovuq ko‘zasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →