94
Matnda fe’llarni to‘g‘ri qo‘llash
Darslik: 4-qism, 51–53-betlar
MaqsadMatnda fe’llarni to‘g‘ri qo‘llash: mos fe’l tanlash va zamonni bir xil saqlash.
Yangi so‘zlar
mos · suitablematn · textzamon · tensetuzatish · correction
Tushuntirish
Matnda ma’noga mos fe’l tanlaymiz: partada o‘tiramiz, doskaga yozamiz, eshikni yopamiz. Voqea o‘tgan zamonda aytilsa, fe’llar ham o‘tgan zamonda bo‘lishi kerak: Kecha biz bog‘ga bordik, olma terdik. Zamon aralashib ketsa, matn noaniq bo‘ladi. Bo‘lishli va bo‘lishsiz fe’llar matnda ma’noni to‘g‘ri berishi kerak.
O‘tgan voqea — o‘tgan zamon
| Xato ✗ | To‘g‘ri ✓ |
|---|---|
| O‘tgan yili akam maktabni bitiradi. | O‘tgan yili akam maktabni bitirdi. |
Matndagi fe’llarni toping
Kerakli so‘zlarni bosing
📔 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola kechagi sayr haqida yozdi. Hamma fe’lni o‘tgan zamonda yozgani uchun hikoya tushunarli chiqdi.
Kim ishlatadi
Yozuvchilar, jurnalistlar
Bugun sinab ko‘ring
Bugun ertalabdan beri qilgan bir ishingizni bitta o‘tgan zamon gapi bilan ayting.
Namunalar
Partada to‘g‘ri o‘tiring. Doskada chiroyli yozing.
Kecha yomg‘ir yog‘di. Biz uyda o‘tirdik, sayrga chiqmadik.
Sinfda faoliyat
«Matn tuzatuvchi»: o‘qituvchi aralash zamonli matn beradi, bolalar fe’llarni bir zamonga keltiradi.
Mashq
1
Mos fe’lni tanlang: Eshikni sekin ... (yoping / o‘qing).
yoping
2
Zamonni to‘g‘rilang: Kecha men maktabga boraman.
Kecha men maktabga bordim.
3
Bo‘lishsiz fe’l bilan gap yozing.
Masalan: Bugun yomg‘ir yog‘madi.