5
Yonma-yon kelgan unli va undosh harflar
Darslik: 1-qism, 21–23-betlar
MaqsadBir xil undoshlar va unlilar yonma-yon kelgan so‘zlarni to‘g‘ri o‘qish va yozish.
Yangi so‘zlar
yonma-yon · side by sidebir xil undosh · the same consonantikki · tworassom · painter
Tushuntirish
Ba’zi so‘zlarda bir xil undosh ikki marta yonma-yon yoziladi: ikki, yetti, rassom, hissa. Bunda ikkala harf ham yoziladi va tovush biroz cho‘ziqroq aytiladi. Unlilar yonma-yon kelsa, har biri alohida bo‘g‘in hosil qiladi: oila — o-i-la. Bunday so‘zlarning yozilishini yodda saqlash kerak.
Qo‘sh undosh ajratiladi
| So‘z | Bo‘g‘inlari |
|---|---|
| katta | kat-ta |
| issiq | is-siq |
| hissa | his-sa |
kalla
Talaffuzda bir oz cho‘ziqroq eshitiladi, yozuvda esa ikkala harf yoziladi
📝 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola o‘rtog‘iga qisqa xat yozdi. Bitta harf tushib qolsa, o‘rtog‘i boshqacha o‘qiydi.
Kim ishlatadi
O‘qituvchilar, yozuvchilar
Bugun sinab ko‘ring
Bugun yozgan har bir yozuvingizni topshirishdan oldin sekin qayta o‘qing.
Namunalar
ikki — ik-ki; yetti — yet-ti; rassom — ras-som: bir xil undosh yonma-yon.
sa1-bo‘g‘in-o2-bo‘g‘in: yonma-yon unli-dat3-bo‘g‘in
oila — o-i-la (3 ta bo‘g‘in); saodat — sa-o-dat (3 ta bo‘g‘in): yonma-yon unlilar.Sinfda faoliyat
«Qo‘sh harf izlovchi»: bolalar matndan bir xil undosh yonma-yon kelgan so‘zlarni topib, doskaga yozadi; kim ko‘p topsa, g‘olib.
Mashq
1
Qaysi so‘zda bir xil undosh yonma-yon kelgan: qalam, to‘qqiz, shahar?
to‘qqiz (qq)
2
«Oila» so‘zini bo‘g‘inlarga ajrating.
o-i-la (3 ta bo‘g‘in)
3
Nuqtalar o‘rniga undosh qo‘ying: i..i (2), ye..i (7).
ikki, yetti