8
Tog‘lar
Darslik: 1-qism, 32–37-betlar
MaqsadTog‘lar haqidagi she’riy va ma’lumotli matnni farqlash; tog‘da o‘zini tutish qoidalarini aytish.
Yangi so‘zlar
cho‘qqi · peakchashma · spring (of water)muzlik · glacierqiya · steep, sloping
Tushuntirish
Tog‘lar haqida ham she’r yozish, ham ma’lumot berish mumkin. Darslikda Azim Suyunning «Tog‘lar» she’ri bor: shoir tog‘larning go‘zalligidan zavqlanadi. She’rda his-tuyg‘u, ma’lumotli matnda esa aniq faktlar bo‘ladi. Biz she’rni qayta aytmaymiz, tog‘ haqida o‘z matnimizni o‘qiymiz. Yer yuzidagi eng baland cho‘qqi Himolay tog‘larida: uning nomi — Everest. O‘zbekistonda ham Tyan-Shan va Hisor tog‘lari bor.
Namunalar
«Tog‘ga sayr». Yakshanba kuni oilamiz bilan tog‘ga chiqdik. Dadam issiq kurtka va suv olishni eslatdi. Yo‘lda toza chashmadan suv ichdik. Tog‘ yonbag‘ri qiya edi, shuning uchun sekin yurdik. Cho‘qqidan pastdagi qishloq kichkina o‘yinchoqdek ko‘rindi. Biz yerda hech narsa qoldirmay, axlatni sumkaga soldik va olov yoqmadik. Tog‘ ko‘p daryolarga suv beradi, uni asrash kerak.
Faktlar: ko‘p daryolar tog‘lardagi qor va muzliklardan boshlanadi.
Sinfda faoliyat
«Tog‘ sumkasi»: bolalar sumkaga nimalarni solishni aytadi (suv, kurtka, non) va nimalarni solmasligini (gugurt) izohlaydi.
Mashq
1
Oila qachon tog‘ga chiqdi?
Yakshanba kuni
2
Dadam nimalarni olishni eslatdi?
Issiq kurtka va suv
3
Cho‘qqidan qishloq nimaga o‘xshab ko‘rindi?
Kichkina o‘yinchoqqa
4
Nega olov yoqmadilar?
Tabiatni asrash uchun.
5
Dunyodagi eng baland cho‘qqini ayting.
Everest