45
Va’da
Darslik: 3-qism, 34–36-betlar
MaqsadVa’daning ahamiyatini tushunish; berilgan so‘zni ushlash qoidalarini aytish.
Yangi so‘zlar
va’da · promiseso‘z · worduddalamoq · to manage, cope withishonchli · trustworthy
Tushuntirish
Va’da berish oson, uni bajarish esa mas’uliyat talab qiladi. «Va’da qilsang, bajar», — deydi xalq. Darslikdagi Xurshid Davronning «Va’da» hikoyasida buyuk bobokalonimiz Mirzo Ulug‘bek yoshligidan olgan saboq haqida gap boradi. Mirzo Ulug‘bek (1394–1449) Amir Temurning nabirasi, buyuk astronom bo‘lib, Samarqandda rasadxona qurdirgan. Biz hikoyani takrorlamaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz.
Qaysi guruhga kiradi?
🤞 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola do‘stiga: «Dars tugagach, seni kutaman», dedi va so‘zida turdi. Keyingi safar do‘sti unga ishondi.
Kim ishlatadi
Kuryerlar, ustalar
Bugun sinab ko‘ring
Va’da berishdan oldin uni bajara olishingizni bir lahza o‘ylab ko‘ring.
Namunalar
«Kitob va’dasi». Dilfuza sinfdoshi Aziza kitobini olib: «Shanba kuni qaytaraman», — dedi. Ammo shanba kuni u kitobni uyda unutib qoldirdi. Aziza hech narsa demadi, lekin xafa bo‘ldi. Dilfuza yakshanba kuni kitobni olib borib, uzr so‘radi va endi eslatma yozib qo‘yadigan bo‘ldi. «Berilgan so‘z — qarz», — dedi u o‘zicha. Shundan keyin Dilfuzaga hamma ishonadigan bo‘ldi.
Qoida: va’dani yozib qo‘y; bajara olmasang, oldindan ayt.
Sinfda faoliyat
«Va’da kartochkasi»: har bola o‘ziga haftalik kichik va’da yozadi va hafta oxirida bajarilganini tekshiradi.
Mashq
1
Dilfuza Azizaga nima va’da qildi?
Kitobni shanba kuni qaytarishni
2
U nega va’dasini bajara olmadi?
Kitobni uyda unutib qoldirdi.
3
Keyin Dilfuza nima qildi?
Kitobni olib borib, uzr so‘radi.
4
U kelajak uchun nima qaror qildi?
Eslatma yozib qo‘yishni
5
Mirzo Ulug‘bek Samarqandda nima qurdirgan?
Rasadxona