4
Oyog‘i osmonda bo‘lgan sichqonlar
Darslik: 1-qism, 16–20-betlar
MaqsadXotirjam bo‘lish va vaziyatni to‘g‘ri baholash kerakligini tushunish; ixtiro va kashfiyot so‘zlarini farqlash.
Yangi so‘zlar
xotirjam · calmaks · reflectionvahima · panicixtiro · invention
Tushuntirish
Qo‘rqib ketsak, to‘g‘ri o‘ylay olmaymiz. Avval chuqur nafas olib, atrofga qaraymiz va xulosa chiqaramiz. Darslikda britaniyalik yozuvchi Roald Dalning hikoyasi bor. Roald Dal «Charli va shokolad fabrikasi» kitobi bilan mashhur. U bu hikoyada tepasi pastga bo‘lib qolgan sichqonlar haqida yozadi. Biz bu voqeani takrorlamaymiz, o‘z hikoyamizni o‘qiymiz. Ixtiro — fan va texnikada yaratilgan yangilik (masalan, telefon). Kashfiyot — avvaldan bor, lekin hali ma’lum bo‘lmagan narsani topish.
Namunalar
«Ko‘lmakdagi bola». Yomg‘irdan keyin Komil hovlidagi ko‘lmakka qaradi. Suvda uyning tomi pastda, o‘zi esa boshi bilan pastga osilib turgandek ko‘rindi. U vahimaga tushib, «Men osilib qoldim!» — deb baqirdi. Opasi kelib, ko‘lmakka qo‘l tegizdi. Aks chayqalib, yo‘qoldi. Komil oyoqlari yerda turganini sezdi va kuldi. Xotirjam bo‘lsang, haqiqatni ko‘rasan, — dedi opasi.
Xulosa: dunyo teskari ko‘rinsa ham, oyog‘ingiz yerda ekanini tekshiring.
Sinfda faoliyat
«Xotirjam bo‘l»: o‘qituvchi kutilmagan vaziyatni aytadi (chiroq o‘chdi), bolalar qanday xotirjam harakat qilishni birga muhokama qiladi.
Mashq
1
Komil ko‘lmakda nimani ko‘rdi?
O‘zining va uyning teskari akslarini
2
Nega u vahimaga tushdi?
O‘zini osilib qolgandek his qildi.
3
Opasi aksni qanday yo‘qotdi?
Ko‘lmakka qo‘l tegizdi.
4
Hikoyadan qanday xulosa chiqaramiz?
Xotirjam bo‘lib, haqiqatni tekshirish kerak.
5
Telefon — ixtiromi yoki kashfiyotmi?
Ixtiro