Shakar qayoqqa ketdi?
🔍 Haftaning sirri: Shakar idishidagi shakarni kim olib ketyapti?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba: bo‘sh shakar idishi
Dushanba. Bugun maktabdan qaytib, choy ichmoqchi bo‘ldim. Shakar idishini ochsam, yarmi yo‘q! Aziz darrov: «Mosh yeb qo‘ydi!» — dedi. Ona tili darsida ni Kim? Nima? so‘rog‘i bilan, ni Nima qildi? so‘rog‘i bilan topishni takrorlagan edik. «Mosh yedi» gapida ega — Mosh, kesim — yedi. Lekin idish ag‘darilmagan, qopqog‘i joyida, panja izi ham yo‘q. Stol chetida esa mayda shakar donalari ingichka yo‘lakcha bo‘lib turibdi. Mushuk bunday qilmaydi! Kundaligimga yozdim: «Qidiruv boshlandi!»
Topshiriq: Egaga mos kesimni tanla: «Haydovchi …»
🔍 Iz: Idish ag‘darilmagan, panja izi yo‘q, stol chetida mayda shakar donalaridan ingichka yo‘lakcha bor.
Oshxona qancha bo‘sh edi?
Kechqurun ona bilan voqeani vaqt bo‘yicha hisobladik. Ertalab ona idishni to‘la ko‘rib, soat 7:30 da hamma bilan uydan chiqdi. Aziz da edi, dadam ishda. Men maktabdan 13:00 da qaytdim. Devordagi soatning iga qarab, o‘tgan vaqtni topdim: 7:30 ga 5 soat qo‘shsak, 12:30, yana 30 — 13:00. Demak, oshxona 5 soat 30 minut bo‘sh bo‘lgan. 1 = 60 minut, 1 sutka = 24 soat. Shakar uy bo‘sh paytida kamaygan, hech kim uni ko‘rmagan.
Topshiriq: 5 soat 30 minut necha minutga teng?
🔍 Iz: Shakar uy bo‘sh paytida kamaygan: 7:30 dan 13:00 gacha, ya’ni 5 soat 30 minut ichida.
Seshanba: hayvonlar olami
Seshanba. Tabiiy fanlar darsida hayvonot olami — ni o‘rgandik. Yer yuzida bir milliondan ortiq hayvon turi bor, ularni fani o‘rganadi. Hayvonlar o‘simlikdan farqli, oziqni o‘zi hosil qila olmaydi: tayyor ovqat yeydi, shuning uchun ovqat izlab yuradi. Ularning sezgi a’zolari va miyasi bor. Nodira opa aytdi: hayvonlarda umurtqa pog‘onasi va ichki skelet bor, umurtqasizlarda esa yo‘q. Men o‘yladim: shakarni uyda ovqat izlab yurgan biror hayvon olgan. Kim ekan — katta, kichikmi, umurtqalimi, umurtqasizmi?
Topshiriq: Hayvonlarni umurtqalilar va umurtqasizlarga ajrat.
So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)
Xotirjam bo‘lish san’ati
O‘qish darsida Nodira opa bilan ikkita matn haqida gaplashdik. «Opa-singillar» hikoyasini o‘qib, har bir odamlarga foyda keltirishini esladik: shifokor davolaydi, haydovchi yo‘lovchini manzilga olib boradi, ko‘cha tozalovchisi shaharni ozoda qiladi. Biz mehnatni . Roald Dalning «Oyog‘i osmonda bo‘lgan sichqonlar» hikoyasidan esa shuni o‘rgandik: qo‘rqib ketsak, to‘g‘ri o‘ylay olmaymiz. Avval bo‘lib, chuqur nafas olamiz, atrofga qaraymiz, keyin xulosa chiqaramiz. Opa yana aytdi: — fan va texnikada yaratilgan yangilik, esa avvaldan bor, lekin noma’lum bo‘lgan narsani topishdir.
Topshiriq: Qaysi biri kashfiyot, ya’ni avvaldan bor narsani topish?
Chorshanba: lupa ostida
Chorshanba. Dadam menga lupa berdi. Stol chetidagi yo‘lakchaga egildim: donalar qimirlayapti! Ularni mayda jonzotlar ko‘tarib ketyapti. Aziz qichqirdi: «O‘rgimchak!» Men xotirjam bo‘lib, sanadim: oyoqlari 6 ta, boshida ikkita , tanasi uch qism — bosh, ko‘krak va qorin. Qanoti yo‘q. O‘rgimchakning esa 8 ta oyog‘i, ikki qismli tanasi bor, mo‘ylovi yo‘q. Demak, bular o‘rgimchak emas — lar! Hasharotlarning tanasi qattiq qobiq bilan qoplangan, ko‘pchiligining qanoti bor, bular esa qanotsiz ekan.
Topshiriq: Nechta oyoqli jonzot hasharot bo‘ladi?
🔍 Iz: Mayda o‘g‘rilarning 6 ta oyog‘i, ikkita mo‘ylovi bor, qanoti yo‘q: bu o‘rgimchak emas, qanotsiz hasharot.
Oshxona rejasi
Kechqurun oshxonaning rejasini chizdim. U to‘g‘ri to‘rtburchak: 4 m, 3 m. Ona ni so‘radi: bu hamma tomonlar uzunligining yig‘indisi. P = (4 + 3) × 2 = 14 m. i esa 4 × 3 = 12 kvadrat metr. Rejada stol, deraza va eshikni belgiladim. Shakar donalarining yo‘lakchasi stoldan devor bo‘ylab yurib, deraza ostidagi burchakdagi kichik yoriqqa kirib yo‘q bo‘lgan. Dadam esa yana bir narsani eslatdi: 1 m² = 100 dm².
Topshiriq: Aziz 7 sm va 3 sm tomonli to‘g‘ri to‘rtburchak chizdi. Perimetri qancha?
🔍 Iz: Donalar yo‘lakchasi devor bo‘ylab deraza ostidagi burchakdagi kichik yoriqqa kirib ketgan.
Payshanba: mayda o‘g‘rilarni sanaymiz
Payshanba. Maktabga ketishdan oldin yo‘lakchani sanadik. Aziz jonzotlarni 5 tadan 12 ta guruhga ajratdi. dan foydalandim: 12 × 5 = (10 + 2) × 5 = 50 + 10 = 60. Demak, 60 ta jonzot! Agar har biri 20 martadan don tashisa, 60 × 20 ni hisoblayman: nollarni olib turib, 6 × 2 = 12, keyin ikkita nolni qaytaraman — 1 200 ta don. Shuncha donani bitta jonzot tashiy olmaydi. Ular bitta emas, butun bir to‘da ekan!
Topshiriq: 13 × 6 ni (10 + 3) × 6 shaklida hisobla.
🔍 Iz: Yo‘lakchada taxminan 60 ta mayda jonzot bor: bitta o‘g‘ri emas, butun bir to‘da.
When’s your birthday?
Ingliz tili darsida oylarni takrorladik: January, June, September, December… Oy nomlari inglizchada doim bosh harf bilan yoziladi. Biz bir-birimizdan so‘radik: «When’s your birthday?» Anvar: «It’s in June.» Zarina: «It’s in December.» Men esa Azizni aytdim: «His birthday is in September!» Keyin darslikdagi bir bolaning xatini o‘qidik: avval rasm va sarlavhaga qaradik, matnni ikki marta o‘qidik. Xat «Hi, …» bilan boshlanib, «Bye!» bilan tugaydi. — boshqa joydagi do‘st. Menga ham shunday do‘st kerak!
Topshiriq: Malikaning gapini tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing
Juma: qog‘oz chumoli
Juma. Texnologiya darsida rangli qog‘ozdan yasadik. Nodira opa uning tanasi uch qismdan iboratligini ko‘rsatdi: bosh, ko‘krak va . Uch juft, ya’ni oltita yopishtirdik, boshiga esa ikkita . Chumoli mo‘ylovi bilan hidlaydi va paypaslaydi. Chumolilar oilada yashaydi va har birining o‘z vazifasi bor: biri uyani qo‘riqlaydi, biri ovqat topadi, boshqalari uni uyaga tashiydi. Shuning uchun chumoli mehnatsevarlik timsoli. Men yopishtirib o‘tirib, kundaligimdagi izlarni eslay boshladim.
Topshiriq: Nega chumoli mehnatsevarlik timsoli?
🔍 Iz: Mayda jonzotlar oila bo‘lib ishlaydi: bittasi ovqat topadi, hammasi birga uyaga tashiydi.
Shanba: mehmonlar keldi
Shanba. Bugun qo‘shnilarimiz mehmonga kelishdi. Atrofimizda o‘zbek, qoraqalpoq, qozoq, tatar, rus, tojik va boshqa millat vakillari yashaydi, biz ularning tili va urf-odatiga qiziqamiz. Qo‘shnilar rus oilasi, shuning uchun men oldindan ularning tilida salom va rahmat so‘zlarini o‘rganib qo‘ygandim: «Zdravstvuyte!» va «Spasibo!» Ular juda xursand bo‘lishdi. mehmonni hurmat qiladi, esa tartibga rioya qilib, bildiradi. Ona choy qo‘ydi, shakar idishini ehtiyotlik bilan yopdi.
Topshiriq: Boshqa oilaga mehmon bo‘lsak, nima qilamiz?
Mayda mehmonlar
Kechqurun kundaligimdagi barcha izlarni qatorasiga yozdim. Idish ag‘darilmagan, panja izi yo‘q — demak, Mosh emas. Jonzotlarning 6 ta oyog‘i va mo‘ylovi bor, qanoti yo‘q — o‘rgimchak ham, pashsha ham emas. Ularning 60 tasi bor, donalarni deraza ostidagi yoriqqa tashiydi: oilada ovqat topadigan va tashiydigan chumolilardek. Uy bo‘sh paytida ular 5 soat 30 minut ishlashgan. Demak, shakarni chumolilar olgan! Yoriq oldiga bir chimdim shakar qo‘ydim: ular darrov kelishdi. Ona kulib: «Mayda mehmonlar ekan», — dedi.
Topshiriq: Qaysi iz Moshni gumondan chiqardi?
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.
0 / 14 yulduz
Topilgan izlar
- Idish ag‘darilmagan, panja izi yo‘q, stol chetida mayda shakar donalaridan ingichka yo‘lakcha bor.
- Shakar uy bo‘sh paytida kamaygan: 7:30 dan 13:00 gacha, ya’ni 5 soat 30 minut ichida.
- Mayda o‘g‘rilarning 6 ta oyog‘i, ikkita mo‘ylovi bor, qanoti yo‘q: bu o‘rgimchak emas, qanotsiz hasharot.
- Donalar yo‘lakchasi devor bo‘ylab deraza ostidagi burchakdagi kichik yoriqqa kirib ketgan.
- Yo‘lakchada taxminan 60 ta mayda jonzot bor: bitta o‘g‘ri emas, butun bir to‘da.
- Mayda jonzotlar oila bo‘lib ishlaydi: bittasi ovqat topadi, hammasi birga uyaga tashiydi.
Yulduzli savollar
40 × 20 ni hisobla.
«When’s your birthday?» ga qaysi javob to‘g‘ri?
O‘ylab ko‘r: Aziz «o‘rgimchak!» deganda Malika nega sanab ko‘rdi?
Hikoyadagi darslar
- MatematikaTakrorlash. Nol bilan tugaydigan sonlar
- MatematikaTakrorlash. Taqsimot xossasi
- MatematikaTakrorlash. Soat va minutlar
- MatematikaTakrorlash. To‘g‘ri to‘rtburchak
- Ona tiliGapda eganing qo‘llanilishi
- Ona tiliGapda kesimning qo‘llanilishi
- O‘qish savodxonligiOpa-singillar
- O‘qish savodxonligiOyog‘i osmonda bo‘lgan sichqonlar
- Ingliz tiliYil oylari. When’s your birthday?
- Ingliz tiliO‘qish: Do you have an email pen pal?
- Tabiiy fanlarHayvonot olamining xilma-xilligi
- Tabiiy fanlarHasharotlar
- TarbiyaMen yashayotgan olam
- TexnologiyaRangli qog‘ozdan chumoli yasash