3
BMT va mintaqaviy tashkilotlar
maktab darsligi: o‘zbekiston tarixi 11-sinf, 9-bob
Maqsad: Xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar bilan hamkorlikni bilish.
Qoida va g‘oya
Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) 1945-yilda tuzilgan, dunyo tinchligi va xavfsizligini saqlash va xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga xizmat qiladi. O‘zbekiston BMTga 1992-yil 2-martda a’zo bo‘ldi. Mintaqaviy tashkilotlar: • MDH — mustaqil davlatlar hamdo‘stligi, 1991-yilda tuzilgan; • Shanxay hamkorlik tashkiloti (SHHT) — 2001-yil 15-iyunda tuzilgan, O‘zbekiston ta’sischilardan biri; xavfsizlik va iqtisodiy hamkorlik bilan shug‘ullanadi; • Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YXHT) va Islom hamkorlik tashkiloti bilan ham aloqalar mavjud. Xalqaro tashkilotlar davlatlar o‘rtasida muammolarni kelishuv bilan hal etishga yordam beradi.
Namunaviy masalalar
BMT qaysi yilda tuzilgan?
Yechim: 1945-yilda.
Javob: 1945-yilda
Yechim: 1945-yilda.
Javob: 1945-yilda
SHHT qanday tashkilot?
Yechim: Mintaqaviy xavfsizlik va iqtisodiy hamkorlik tashkiloti.
Javob: Mintaqaviy xavfsizlik va iqtisodiy hamkorlik tashkiloti
Yechim: Mintaqaviy xavfsizlik va iqtisodiy hamkorlik tashkiloti.
Javob: Mintaqaviy xavfsizlik va iqtisodiy hamkorlik tashkiloti
MDH nima?
Yechim: Mustaqil davlatlar hamdo‘stligi.
Javob: Mustaqil davlatlar hamdo‘stligi
Yechim: Mustaqil davlatlar hamdo‘stligi.
Javob: Mustaqil davlatlar hamdo‘stligi
Tipik xatolar
- BMT va MDHni aralashtirish: BMT — global, MDH — mintaqaviy hamdo‘stlik.
- Tashkilotga a’zolik sanasini tuzilgan sana bilan aralashtirish.
Mashq
1
O‘zbekiston SHHTda qanday maqomga ega?
Ta’sischilardan biri
2
BMT maqsadi nima?
Tinchlik va xavfsizlikni saqlash
3
YXHT qaysi hudud xavfsizligi bilan shug‘ullanadi?
Yevropa va unga yondosh hududlar
4
Mintaqaviy tashkilotga misol keltiring.
SHHT