☰ Reja · O‘zbekiston tarixi

Ikkinchi jahon urushi davrida va undan keyin O‘zbekiston

19-hafta · blok 1.5 · 3 dars
2

Front orti: evakuatsiya, sanoat va fan

maktab darsligi: o‘zbekiston tarixi 10-sinf, 3-bob
Maqsad: Front ortidagi xo‘jalik va ijtimoiy hayot o‘zgarishlarini bilish.
Qoida va g‘oya

Evakuatsiya — aholi va korxonalarni xavfli hududdan xavfsiz joyga ko‘chirish. 1941–1942-yillarda O‘zbekistonga yuzlab zavod va fabrika uskunalari hamda yuz minglab odam, shu jumladan bolalar ko‘chirildi. Natijada respublikada sanoat tez rivojlandi, harbiy mahsulot ishlab chiqarildi. Qishloq xo‘jaligi urush talablariga moslashtirildi: paxta, g‘alla va boshqa mahsulotlar frontga yuborildi. Aholi mudofaa jamg‘armasiga mablag‘ topshirdi. O‘zbek xalqi ko‘plab bolalarni oilasiga qabul qildi. Shoahmad Shomahmudov oilasi bu sohada mashhur. Toshkent ‘non shahri’ nomini oldi. 1943-yilda O‘zbekiston Fanlar akademiyasi tashkil topdi.

Namunaviy masalalar
Evakuatsiya nima?
Yechim: Aholi va korxonalarni xavfsiz joyga ko‘chirish.
Javob: Aholi va korxonalarni xavfsiz joyga ko‘chirish
Evakuatsiya qilingan odamlar qaysi hududlardan keltirilgan?
Yechim: Front yaqinidagi xavfli hududlardan.
Javob: Front yaqinidagi xavfli hududlardan
Mudofaa jamg‘armasi nima?
Yechim: Frontga yordam uchun to‘plangan mablag‘.
Javob: Frontga yordam uchun to‘plangan mablag‘ va mahsulotlar
Tipik xatolar
  • Evakuatsiyani faqat odamlarni ko‘chirish deb bilish: korxonalar ham ko‘chirilgan.
  • Front orti hayotini yengil deb tasavvur qilish: mehnat og‘ir, oziq-ovqat taqchil bo‘lgan.
Mashq
1
Evakuatsiya qaysi yillarda avj oldi?
2
Evakuatsiya qilingan bolalarga nima kerak edi?
3
Qishloq xo‘jaligi mahsuloti qayerga yuborilgan?
4
Aholining front orti yordami nimada ko‘rindi?