6-amaliy mashg‘ulot: baqaning hayot siklini o‘rganish
Baqa suvda hamda quruqlikda yashovchilar sinfiga kiradi. Bahor kelib suv iliganda erkak baqalar ovoz chiqarib urg‘ochilarni chaqiradi, urg‘ochilar esa sayoz suvga to‘p-to‘p tuxum qo‘yadi. Har bir tuxumning ustki qismi to‘q rangli bo‘lib, quyosh issiqligini yaxshi yutadi; tuxum ichida hujayralar bo‘linib, embrion shakllanadi va u tuxumdagi oziq zaxirasidan foydalanadi. Tuxumdan itbaliq chiqadi: u baliqqa o‘xshaydi, jabra bilan nafas oladi, suzgichi bor va mayda suvo‘t hamda bir hujayrali jonzotlar bilan oziqlanadi. Itbaliq o‘sib, avval orqa, keyin oldingi oyoqlarini hosil qiladi, dumi so‘riladi va jabra o‘rniga o‘pka rivojlanadi, shunda yosh baqaga aylanadi. Voyaga yetgan baqa o‘pka va teri bilan nafas oladi, mayda hasharotlar va boshqa umurtqasizlarni ovlaydi; o‘ljasini tez otiladigan yopishqoq tili bilan tutadi. Baqa voyaga yetishi uchun taxminan 3 yil kerak bo‘ladi. Baqalar zararli hasharotlarni yeb, odamga foyda keltiradi; ular ifloslanishga sezgir, shu sababli suv havzalari toza bo‘lishi lozim. Hozir dunyoda baqalar soni ko‘p joylarda kamayib bormoqda.
Mahalla aholisi kichik hovuz bo‘yidagi chiqindilarni tozaladi. Bahorda sayoz suvda yana baqa tuxumlari paydo bo‘ldi. Toza suv bo‘yi baqalarga ham kerak.
Ekolog suv bo‘ylarining holatini kuzatadi, zoolog amfibiyalarni o‘rganadi, bog‘bon foydali hayvonlarni asraydi.
Kattaroq yoshdagi odamdan bahorda baqalar ovozini eshitganini yoki yo‘qligini so‘rang va aytgan bitta narsasini yozib oling.
Baqaning hayot siklini 6 bosqichli doira sxemasi sifatida chizing (voyaga yetgan baqa → tuxum → rivojlanayotgan lichinka → itbaliq → orqa oyoqli itbaliq → yosh baqa). Har bir bosqichga bir gapdan izoh yozing. Xavfsizlik: baqa tuxumi, itbaliq yoki baqalarni hovuzdan olib kelmang; hovuz chetida faqat kattalar bilan bo‘ling; baqaga tegsangiz, qo‘lni sovunlab yuving (terisi ba’zan zararli mikroblar tashiydi).