☰ Mundarija · Adabiyot

Hamid Olimjon va «Oygul bilan Baxtiyor»

Darslar 10–11 · 2 ta dars · S. Ahmedov, B. Qosimov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2020 (4-nashr)
11

«Oygul bilan Baxtiyor»

Darslik: 63–74-betlar
Maqsad«Oygul bilan Baxtiyor» dostonining mazmunini va g‘oyasini tushunish.
Yangi so‘zlar
ertak-doston · tale in verse (epic poem)qo‘zg‘olon · uprisingzulm · oppressionsadoqat · loyalty
Tushuntirish

«Oygul bilan Baxtiyor» – xalq ertagi asosida shoir qayta ishlagan ertak-doston, yetti bo‘g‘inli she’riy misralarda yozilgan. Voqea Jambil yurtida boshlanadi: qullar xon zulmiga qarshi qo‘zg‘olon ko‘taradi, uni keksa qul Darxon va qizi Oygul boshqaradi. Kuchlar teng bo‘lmagani uchun qo‘zg‘olon yengiladi va Darxon halok bo‘ladi. Keksa qul Tarlon Oygulni qutqarish uchun uni sandiqqa solib daryoga oqizadi. Sarguzashtlardan so‘ng Oygulni ulkan baliq yutib yuboradi; podachi yigit Baxtiyor shu baliqni tutib, qornini yorganda Oygul tirik chiqadi. Keyin Oygul Baxtiyor bilan birga qo‘shin to‘plab, Jambilni zolim xondan ozod qiladi. Doston ozodlik, mardlik va halol mehnat g‘oyasini kuylaydi.

Namunalar
Misol: Tarlonning Oygulni sandiqqa solib yuborishi – ezgu ishga yurak va jasorat kerakligini ko‘rsatadi.
Misol: dostonning ertak ekani – sehrli sarguzashtlar (Oygulning baliq qornidan tirik chiqishi); doston ekani – she’riy shakl.
Sinfda faoliyat

«Xarita»: daftarga voqealar zanjirini chizing: qo‘zg‘olon – Darxonning o‘limi – sandiq – baliq – Baxtiyor – g‘alaba.

Mashq
1
Qo‘zg‘olonni kimlar boshqargan?
2
Oygulni kim qutqargan va qanday?
3
Dostonning qaysi qismi ertakka xos?
4
Dostonning asosiy g‘oyasi nima va nega?