Sa’diy Sheroziy
Shayx Muslihiddin Sa’diy Sheroziy – fors-tojik adabiyotining buyuk shoiri; taxallusidan ma’lum bo‘lganidek, u Shirozlik, ya’ni Erondagi mashhur shahardan. Tug‘ilgan yilini turli manbalar har xil (1184, 1189, 1203, 1210) ko‘rsatadi, shuning uchun aniq yilni aytmaymiz; u 1292-yilda vafot etgan. Sa’diy umrining yigirma yildan ortig‘ini sayohatda o‘tkazgan, musofirlik va hatto asirlik azobini ko‘rgan; ko‘rgan-bilganlarini hikoyalarga solgan. U hikmatli g‘azallar yozgan; birining «ey sarbon, ohista yur» deb boshlanishi mashhur. Asosiy asarlari – 1257-yilda yozilgan «Bo‘ston» va 1258-yilda yozilgan «Guliston». Voltyer va Gyote kabi G‘arb allomalari ham uning asarlariga murojaat qilgan.
Boshqa shaharda bir hafta bo‘lgan o‘quvchi qaytib kelib, u yerda odamlar qanday salomlashishini aytadi. Sinfdoshlar o‘z odatlariga yangi nazar bilan qaraydi.
Sayyohlik yo‘lboshchilari, diplomatlar va savdo xodimlari turli joylarning odatlarini bilib ishlaydi.
Maktabda yoki uyda har kuni qilinadigan bitta odatni toping va nega shunday qilinishini so‘rab ko‘ring.
«Ikki kitob»: «Bo‘ston» va «Guliston» uchun ikki ustun: yili, ma’nosi («bog‘» va «gulzor»), asosiy shakli (she’riy / aralash).