ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

«Uch og‘a-ini botirlar» ertagi

Darslar 9 · 1 ta dars · S. Ahmedov, B. Qosimov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2020 (4-nashr)
9

«Uch og‘a-ini botirlar»

Darslik: 48–60-betlar
MaqsadErtak turlarini bilish va «Uch og‘a-ini botirlar» ertagidan ibrat chiqarish.
Yangi so‘zlar
ertak · folk taleertakchi · tale-tellerijobiy qahramon · positive heropand-nasihat · advice, counsel
Tushuntirish

Ertak – xalq og‘zaki ijodining eng qadimiy va ommaviy turlaridan biri: xayoliy va hayotiy to‘qimalarga asoslangan, tarbiyaviy ahamiyatli og‘zaki hikoya. Ertaklar hayvonlar haqidagi, sehrli, hayotiy-maishiy va hajviy turlarga bo‘linadi. Ba’zi viloyatlarda ertak matal, ushuk, varsaki, cho‘pchak deb ham ataladi. «Uch og‘a-ini botirlar»da o‘rtahol otaning uch o‘g‘li bor; ota ularni o‘qitgan, kuchli va qo‘rqmas qilib o‘stirgan va safarga kuzatayotib uch o‘git aytadi: to‘g‘ri bo‘ling, maqtanchoq va dangasa bo‘lmang. Botirlar o‘z zakovati bilan dasturxondagi taomlarning sirini topadi, podshoh esa ularga qizlarini nikohlab beradi. Podshohni ilondan qutqargan Kenja botir nohaq zindonga tashlanganda, to‘tining va’dasi haqida hikoya aytib, o‘zini oqlaydi; oxirida birodarlar saroy hayotini rad etib, mehnat va kasb-hunar bilan yashashni tanlaydi.

hayvonlarhaqidasehrlihayotiy-maishiyhajviyErtakturlari
12345Voqealar rivoji (tugun)

Voqealar rivoji (tugun)

Kuchli shamol ipni qo‘lidan uzib oladi, uchurtma dala ustidan uchib ketadi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab kechasida drama to‘garagi eski ertakni qisqa sahnaga aylantiradi. Ular avval qaysi qismda muammo boshlanishini, keyin yordamchi kimligini, oxirida yaxshi yakun qanday bo‘lishini kelishib oladilar.

Kim ishlatadi

Qo‘g‘irchoq teatri artistlari, kutubxonadagi hikoyachilar va kompyuter o‘yini ssenariysini yozuvchilar voqeani boshlanish, qiyinchilik va yakun bo‘yicha quradi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozni uch qismga buking va biror ertakdagi boshlanish, qiyinchilik va yakunni har bir qismga oddiy rasm bilan chizing.

Namunalar
Misol: ertakda yaxshilik yovuzlik ustidan g‘alaba qiladi – chunki qahramon xalq orzusini ifodalaydi.
Misol: «Bir bor ekan, bir yo‘q ekan» – ertakning boshlanmasi; «murod-maqsadlariga yetibdi» – tugallanmasi.
Sinfda faoliyat

Rollarga bo‘lib o‘qish: uchta o‘g‘il, ota va podshoh rollarida otaning uch o‘gitini ifodali aytish.

Mashq
1
Ertak turlarini sanang.
2
Ota o‘g‘illariga qanday uch o‘git aytadi?
3
Botirlar nega saroyda qolmadi?
4
Ertakning boshlanma va tugallanmasi nimaga xizmat qiladi? O‘z fikringizni ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuli«Kompas yo‘li» uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →