ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Maqollar

Darslar 2 · 1 ta dars · S. Ahmedov, B. Qosimov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2020 (4-nashr)
2

Maqollar

Darslik: 9–15-betlar
MaqsadMaqol nima ekanini bilish va uning ma’nosini tushuntirishni o‘rganish.
Yangi so‘zlar
maqol · proverbxulosa · conclusionko‘chma ma’no · figurative meaninghikmat · wisdom
Tushuntirish

Maqol – xalq donoligini ifodalovchi, xulosa beruvchi ixcham gap. «Maqol» so‘zi arabchadan olingan bo‘lib, «so‘z» degan ma’noni bildiradi. Maqollar ko‘pincha ko‘chma ma’noda ishlatiladi: gapdagi narsa yoki hodisa aslida boshqa narsani anglatadi. Masalan, dehqonchilik haqidagi maqol umuman mehnat va natija haqida ham fikr bildirishi mumkin. Maqollar og‘izdan-og‘izga o‘tib, avloddan avlodga yetib kelgan. Gulxaniyning «Zarbulmasal» asarida 400 dan ortiq maqol ishlatilgani darslikda aytiladi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab yig‘ilishida uzoq muhokamadan keyin bir o‘quvchi gapni bitta qisqa, tanish ibora bilan yakunlaydi. Hamma bosh irg‘aydi, chunki ibora uzoq gapning ma’nosini bir necha so‘zda aytdi.

Kim ishlatadi

Notiqlar, o‘qituvchilar va gazeta sarlavhasi yozuvchilar fikrni qisqa va esda qoladigan qilib aytish uchun ibora va maqollardan foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun yuz bergan bir voqeani o‘ylab, uni besh-olti so‘zli o‘z jumlangiz bilan xulosalang va bir kishiga aytib ko‘ring.

Namunalar
Misol: «Ko‘p o‘ylab, bir gapir» turidagi maqol – shoshmasdan fikr qilishga o‘rgatadi (xulosa beradi).
Misol: «Qush uyasida ko‘rganini qiladi» turidagi maqolda gap qushlar haqida emas, tarbiya haqida – bu ko‘chma ma’no.
Sinfda faoliyat

«Maqol davomi»: o‘qituvchi bilgan maqolning boshini aytadi, o‘quvchilar davomini va ma’nosini aytadi.

Mashq
1
«Maqol» so‘zi qaysi tildan olingan va nimani anglatadi?
2
Gulxaniyning qaysi asarida 400 dan ortiq maqol bor?
3
O‘zingiz bilgan bitta maqolni yozing va ma’nosini bir jumlada izohlang.
4
Nega maqollar ko‘chma ma’noda ishlatiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliDevoriy rejalovchi: qaysi taqvim?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →