☰ Mundarija · Adabiyot

Hadislar

Darslar 5 · 1 ta dars · S. Ahmedov, B. Qosimov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2020 (4-nashr)
5

Hadislar

Darslik: 25–32-betlar
MaqsadHadis tuzilishini (sanad va matn) bilish va hadislardagi odob ta’limotini tushunish.
Yangi so‘zlar
sanad · chain of narrators (who said it)matn · text, the contentsahoba · companion of the Prophettobein · follower of the companions
Tushuntirish

Hadis – Muhammad payg‘ambarning aytgan, qilgan yoki ma’qullagan ishlari haqidagi rivoyat; islomda Qur’ondan keyingi ikkinchi muqaddas manba hisoblanadi. Har bir hadis ikki qismdan iborat: sanad – hadisni kim, kimdan eshitib yetkazganini ko‘rsatadi, matn esa hadisning mazmunidir. Payg‘ambarning hamrohlari sahobalar, ularning izdoshlari esa tobeinlar deyiladi. Darslikdagi hadislar odob-axloqqa o‘rgatadi: tanigan va tanimagan odamga salom berish, g‘azabni bosish, ota-onani hurmat qilish (onaga alohida e’tibor), yetimga g‘amxo‘rlik va ilm olishni qadrlash. Biz ularni diniy emas, axloqiy ibrat sifatida o‘rganamiz.

Namunalar
Misol: «Falonchi falonchidan eshitdi: …» qismi – sanad, shundan keyingi pand – matn.
Misol: g‘azabni bosgan odamni «haqiqiy polvon» deyish – kuch faqat mushtda emas, o‘zini tutishda ham degan ma’no (majoziy fikr).
Sinfda faoliyat

Jadval: daftarga «Hadis» deb yozib, ikki ustun – «Sanad» va «Matn» chizing va har birini o‘z so‘zingiz bilan ta’riflang.

Mashq
1
Hadis necha qismdan iborat va ular nima deyiladi?
2
Sanad nimani bildiradi?
3
Darslikdagi hadislardan odobga oid ikkitasini ayting.
4
Nega g‘azabini bosgan odam «polvon» deyiladi?