ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Bobur ruboiylari

Darslar 29 · 1 ta dars · S. Ahmedov, B. Qosimov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2020 (4-nashr)
29

Bobur ruboiylari

Darslik: 168–171-betlar
MaqsadRuboiy shaklini va Bobur ruboiylarining asosiy mavzularini tushunish.
Yangi so‘zlar
ruboiy · ruboiy (quatrain)vatan sog‘inchi · longing for the homelandg‘urbat · exile, being far from homejafo · cruelty, hardship
Tushuntirish

Ruboiy – Sharq she’riyatida keng tarqalgan to‘rtlik shakli bo‘lib, aruzning muayyan vaznlarida yoziladi; fikr to‘rt misrada tugal ifodalanadi. Bobur ruboiylarida uning hayoti ko‘rinadi. Bir ruboiyda u vatandan yiroqda, g‘ariblikda hech kim shod bo‘la olmasligini aytadi. Boshqasida shoir bir lahza ham tinchlik topolmasligini, bu yurtga o‘z ixtiyori bilan kelgan bo‘lsa-da, qaytishi o‘z qo‘lida emasligini aytadi. Yana birida o‘z yurtini tashlab, Hindistonga yuz tutganidan afsuslanadi. Boshqa ruboiyda esa yaxshilikka yaxshilik, yomonlikka yomonlik qaytishi haqida hikmat bor. Ilm talabi, do‘stlarning birga bo‘lishini qadrlash kabi mavzular ham uchraydi.

Ruboiy: to‘rt misrada tugal fikr
MisraQofiya
1a – qofiyali
2a – qofiyali
3b – odatda qofiyasiz
4a – qofiyali
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab e’lonlar taxtasida koridorni toza saqlash eslatmasi uchun faqat to‘rt qator joy bor. O‘quvchi eng muhim fikrlarni qoldirib, qolganini qisqartiradi. Hamma e’lonni oxirigacha o‘qib, nima qilishni biladi.

Kim ishlatadi

Yozuv-belgi yozuvchilar, gazeta sarlavhalari mualliflari va nutq yozuvchilar kam so‘zda ko‘p narsa aytishni biladi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugungi kuningizni aniq to‘rtta qisqa gapda ayting.

Namunalar
Misol: «g‘urbat» – vatandan uzoqda bo‘lish; shu so‘z Boburning vatan sog‘inchini ifodalaydi.
Misol: «vafoga vafo, jafoga jafo» – maqolga yaqin hikmat; ruboiy qisqa va ixcham fikr beradi.
Sinfda faoliyat

«To‘rtlik»: o‘z ona yurtingiz haqida 4 misralik kichik to‘rtlik yozishga urinib ko‘ring (qofiya shart emas).

Mashq
1
Ruboiy necha misradan iborat?
2
Bobur ruboiylarida qaysi mavzu yetakchi?
3
«g‘urbat» so‘zi nimani bildiradi?
4
Nega Bobur o‘zini baxtsiz hisoblaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMahalla uchun fartuklarHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →