☰ Mundarija · Ona tili

Egalik qo‘shimchalari

Darslar 19–21 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
21

Egalik qo‘shimchalarining unli va undoshdan keyin qo‘shiladigan shakllari

Darslik: 1-qism, 82–88-betlar
MaqsadEgalik qo‘shimchalarini unli va undoshdan keyin to‘g‘ri qo‘shish.
Yangi so‘zlar
unli · vowelundosh · consonantyurak · heartqishloq · village
Tushuntirish

So‘z unli bilan tugasa, qisqa shakl qo‘shiladi: -m, -ng, -si, -miz, -ngiz (opa – opam, opasi). Undosh bilan tugasa, i bilan boshlanadigan shakl qo‘shiladi: -im, -ing, -i, -imiz, -ingiz (kitob – kitobim, kitobi). -lari ikkalasida bir xil. Ko‘p bo‘g‘inli so‘z k yoki q bilan tugasa, unli bilan boshlanadigan egalik qo‘shimchasidan oldin k – g ga, q – g‘ ga aylanadi: yurak – yuragim, qishloq – qishlog‘i.

Namunalar
Unlidan keyin: opa – opam, opang, opasi, opamiz, opangiz, opalari.
Undoshdan keyin: ko‘ylak – ko‘ylagim, ko‘ylaging, ko‘ylagi; qishloq – qishlog‘im, qishlog‘imiz.
Sinfda faoliyat

«Qo‘shimcha o‘yini»: kubikda shaxs-son (men, sen, u, biz, siz, ular) chiqadi; bolalar berilgan so‘zga mos egalik qo‘shimchasini qo‘shadi.

Mashq
1
Qo‘shimcha qo‘shing: bobo (men), bola (sen), daftar (biz).
2
k yoki q o‘zgaradigan shaklni yozing: yurak (men), qishloq (u).
3
Qaysi to‘g‘ri: onim yoki onam?