☰ Mundarija · Ona tili

Fe’l: zamonlar va bog‘lanish

Darslar 89–91 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
90

Berilgan fe’llarni ma’nolariga ko‘ra guruhlab yozish

Darslik: 4-qism, 40–42-betlar
MaqsadFe’llarni zamoniga ko‘ra guruhlash: o‘tgan, hozirgi, kelasi zamon; tuslanish bilan tanishish.
Yangi so‘zlar
zamon · tenseo‘tgan zamon · past tensehozirgi zamon · present tensekelasi zamon · future tense
Tushuntirish

Fe’l ishning qachon bajarilishini bildiradi. O‘tgan zamon: -di, -gan qo‘shimchalari bilan: yozdi, yozgan. Hozirgi zamon: -yapti: yozyapti. Kelasi zamon: -moqchi: yozmoqchi. Shaxs-son qo‘shimchalari fe’lni tuslaydi (tuslanish): kuldim, kulding, kuldi; kuldik, kuldingiz, kuldilar. Fe’lni shaxs va songa qarab o‘zgartirish – tuslanish deyiladi.

Namunalar
O‘qidi – o‘tgan; o‘qiyapti – hozirgi; o‘qimoqchi – kelasi.
Men kuldim, sen kulding, u kuldi. Biz kuldik, siz kuldingiz, ular kuldilar.
Sinfda faoliyat

«Zamon jadvali»: bolalar kartochkadagi fe’llarni uch ustunga joylashtiradi: o‘tgan, hozirgi, kelasi.

Mashq
1
Zamonini ayting: chizdi, chizyapti, chizmoqchi.
2
Tuslang (o‘tgan zamon, 1-shaxs birlik): bordi.
3
«Kuldi» ni ko‘plikda 3-shaxsda yozing.