ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Fe’l: zamonlar va bog‘lanish

Darslar 89–91 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
90

Berilgan fe’llarni ma’nolariga ko‘ra guruhlab yozish

Darslik: 4-qism, 40–42-betlar
MaqsadFe’llarni zamoniga ko‘ra guruhlash: o‘tgan, hozirgi, kelasi zamon; tuslanish bilan tanishish.
Yangi so‘zlar
zamon · tenseo‘tgan zamon · past tensehozirgi zamon · present tensekelasi zamon · future tense
Tushuntirish

Fe’l ishning qachon bajarilishini bildiradi. O‘tgan zamon: -di, -gan qo‘shimchalari bilan: yozdi, yozgan. Hozirgi zamon: -yapti: yozyapti. Kelasi zamon: -moqchi: yozmoqchi. Shaxs-son qo‘shimchalari fe’lni tuslaydi (tuslanish): kuldim, kulding, kuldi; kuldik, kuldingiz, kuldilar. Fe’lni shaxs va songa qarab o‘zgartirish – tuslanish deyiladi.

ZamonQo‘shimchaMisol
o‘tgan-di, -ganyozdi, yozgan
hozirgi-yaptiyozyapti
kelasi-moqchiyozmoqchi
o‘qi-yap-manmen o‘qiyapmanhozirgi zamon

men o‘qiyapman

o‘zak + (-ma) + -yap + shaxs qo‘shimchasi (undosh bilan tugasa -a-)

⏰ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola o‘qituvchiga: «Gulni ekdim, hozir suv quyyapman, ertaga yana quymoqchiman», dedi. O‘qituvchi ish qayerga yetganini tushundi.

Kim ishlatadi

Quruvchilar, shifokorlar

Bugun sinab ko‘ring

Bugungi kuningizdan o‘tgan, hozirgi va kelgusi ishni bittadan ayting.

Namunalar
O‘qidi – o‘tgan; o‘qiyapti – hozirgi; o‘qimoqchi – kelasi.
Men kuldim, sen kulding, u kuldi. Biz kuldik, siz kuldingiz, ular kuldilar.
Sinfda faoliyat

«Zamon jadvali»: bolalar kartochkadagi fe’llarni uch ustunga joylashtiradi: o‘tgan, hozirgi, kelasi.

Mashq
1
Zamonini ayting: chizdi, chizyapti, chizmoqchi.
2
Tuslang (o‘tgan zamon, 1-shaxs birlik): bordi.
3
«Kuldi» ni ko‘plikda 3-shaxsda yozing.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOg‘ir narsa tezroq tushadimi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →