☰ Mundarija · Ona tili

Sifat yasovchi qo‘shimchalar va sifat imlosi

Darslar 62–64 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
63

Sifat yasovchi qo‘shimchalar (2)

Darslik: 3-qism, 50–51-betlar
MaqsadSifat yasovchi -dor va -q qo‘shimchalarini bilish; yasalgan sifatlarni tahlil qilish.
Yangi so‘zlar
hosildor · fruitfulquvnoq · cheerfulqaynoq · boiling hottarqoq · scattered
Tushuntirish

-dor ham «bor» ma’nosini beradi: hosil – hosildor yer, ma’no – ma’nodor gap. -q qo‘shimchasi fe’ldan sifat yasaydi: quvna – quvnoq, qayna – qaynoq, tarqa – tarqoq. Bunda asosdagi a o‘zgarib, o bo‘ladi. Yasalgan so‘zni tahlil qilganda asos va yasovchi qo‘shimchani ajratamiz: quvnoq – quvna (asos), -q (yasovchi).

Namunalar
Hosildor dala; ma’nodor so‘z; jozibador kitob.
Quvnoq bolalar o‘ynayapti. Qaynoq choy ichdim. Tarqoq qo‘ylar yig‘ildi.
Sinfda faoliyat

«Sifat tahlili»: bolalar kartochkadagi sifatni (hosildor, quvnoq, rangli) asosi va yasovchi qo‘shimchasiga ajratadi.

Mashq
1
Sifat yasang: hosil + dor, ma’no + dor.
2
Fe’ldan sifat yasang: quvna, qayna.
3
Tahlil qiling: tuzsiz.