46
Bilimingizni mustahkamlang (2-qism)
Darslik: 2-qism, 72–88-betlar
Maqsad2-qism bo‘yicha bilimlarni tekshirish: kelishiklar va ot yasovchi qo‘shimchalar.
Yangi so‘zlar
kelishik · caseso‘roq · questionqo‘shimcha · suffixtahlil · analysis
Tushuntirish
Takrorlaymiz: otlarda oltita kelishik bor – bosh, qaratqich (-ning), tushum (-ni), jo‘nalish (-ga, -ka, -qa), o‘rin-payt (-da), chiqish (-dan). Ularning so‘roqlari: Kim? Kimning? Kimni? Kimga? Kimda? Kimdan? Ot yasovchi qo‘shimchalar: -chi, -zor, -dosh, -kor, -loq (va -k, -q). Savollarga yozma javob bering va namunaviy tahlil qiling.
Namunalar
Test: «Bog‘da olma pishdi» – bog‘da: o‘rin-payt kelishigi (Qayerda?).
Tahlil: sinfdoshlarimizga – sinf (asos), -dosh (ot yasovchi), -lar (ko‘plik), -imiz (egalik), -ga (jo‘nalish kelishigi).
Sinfda faoliyat
«Bilimdonlar bellashuvi»: ikki jamoa navbat bilan savol beradi va javob beradi (kelishik nomi, so‘roq, qo‘shimcha). To‘g‘ri javob uchun ochko beriladi.
Mashq
1
Kelishiklarni va qo‘shimchalarini ketma-ket ayting.
Bosh (–), qaratqich (-ning), tushum (-ni), jo‘nalish (-ga), o‘rin-payt (-da), chiqish (-dan).
2
Kelishikni aniqlang: Dilnoza o‘rtog‘iga xatni yubordi.
Dilnoza – bosh; o‘rtog‘iga – jo‘nalish; xatni – tushum
3
Tahlil qiling: baliqchilarning.
baliq – asos; -chi – ot yasovchi; -lar – ko‘plik; -ning – qaratqich kelishigi