41
Kelishiklar: mustahkamlash (2)
Darslik: 2-qism, 57–59-betlar
MaqsadKelishik qo‘shimchalarini gapda to‘g‘ri tanlash va xatolarni to‘g‘rilash.
Yangi so‘zlar
xato · mistaketo‘g‘rilash · to correcttanlamoq · to choosemos · fitting
Tushuntirish
Gapda otning kelishigi unga bog‘langan so‘zga bog‘liq. Fe’l «bormoq» Qayerga? so‘rog‘ini talab qiladi: maktabga bordi. Fe’l «o‘qimoq» Nimani? talab qiladi: kitobni o‘qidi. Otga otni bog‘lasak, qaratqich kelishigi ishlatiladi: bolaning kitobi. Xato topganda gapga so‘roq berib ko‘ring.
| So‘z | Talab qiladi | Misol |
|---|---|---|
| bormoq | Qayerga? (-ga) | bozorga bordi |
| o‘qimoq | Nimani? (-ni) | kitobni o‘qidi |
| ot + ot | -ning + egalik | akamning kitobi |
Qaysi guruhga kiradi?
🖍️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bola do‘stining yozuvidan xatoni topdi va mehr bilan ko‘rsatdi. Do‘sti to‘g‘rilab, yana yozdi.
Kim ishlatadi
Kitob chop etuvchilar, o‘qituvchilar
Bugun sinab ko‘ring
O‘zingiz yozgan bir gapni o‘qib, so‘zlar bir-biriga mosligini tekshiring.
Namunalar
Xato: Biz bog‘ni bordik. To‘g‘risi: Biz bog‘ga bordik.
Xato: Akamni kitobi stolda. To‘g‘risi: Akamning kitobi stolda.
Sinfda faoliyat
«Xatoni top!»: o‘qituvchi ataylab xato gap o‘qiydi, bolalar qo‘l ko‘taradi va to‘g‘ri shaklni aytadi.
Mashq
1
To‘g‘rilang: Bolalar hovliga o‘ynadi.
Bolalar hovlida o‘ynadi.
2
To‘g‘rilang: Opam gulga sug‘ordi.
Opam gulni sug‘ordi.
3
Mos kelishik qo‘ying: Men (qishloq) … kelaman (Qayerdan?).
qishloqdan