☰ Mundarija · Ona tili

Kelishiklarni mustahkamlash va ot yasovchi qo‘shimchalar

Darslar 40–42 · 3 ta dars · M.E. Toirova (1-qism); D.D. Baynazarova, M.E. Toirova (2- va 4-qism); D.D. Baynazarova (3-qism). Ona tili 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
42

Ot yasovchi qo‘shimchalar (1)

Darslik: 2-qism, 60–63-betlar
MaqsadOt yasovchi qo‘shimchalarni (-chi, -kor, -dosh, -zor, -loq) bilish.
Yangi so‘zlar
ot yasovchi qo‘shimcha · noun-forming suffixkasb · professionolmazor · apple orchardtengdosh · peer
Tushuntirish

Ot yasovchi qo‘shimchalarga -chi, -zor, -dosh, -kor, -loq, shuningdek -k, -q kiradi. -chi va -kor kasb yoki shug‘ullanadigan ishni bildiradi: baliqchi, paxtakor. -dosh bir narsada umumiylikni bildiradi: sinfdosh, tengdosh. -zor va -loq joy bildiradi: gulzor, olmazor, toshloq (tosh + loq). Ot yasovchi qo‘shimcha qo‘shilganda yangi ot hosil bo‘ladi, so‘zning ma’nosi o‘zgaradi.

Namunalar
baliq + chi = baliqchi; paxta + kor = paxtakor; sinf + dosh = sinfdosh.
gul + zor = gulzor; olma + zor = olmazor; o‘t + loq = o‘tloq.
Sinfda faoliyat

«Ot yasash fabrikasi»: bolalar asosga mos qo‘shimcha qo‘shib yangi ot hosil qiladi va uning nimani bildirishini aytadi.

Mashq
1
Ot hosil qiling: paxta + kor, yurt + dosh, tol + zor.
2
Qaysi qo‘shimcha kasb bildiradi: -zor yoki -chi?
3
«Olmazor» so‘zining asosini va qo‘shimchasini ayting.