Mustahkamlash darsi
Bu darsda so‘z qo‘llash me’yorlari bitta tekshiruv ketma-ketligiga jamlanadi. Avval nutq vaziyati aniqlanadi: kim kimga, qayerda va nima uchun gapirmoqda. Keyin so‘zlar ma’nosi, uslubi va birikuvi bo‘yicha tekshiriladi (o‘rinli yoki noo‘rin). So‘ng mavzu nozikmi, degan savol beriladi: nozik bo‘lsa, tabu hisobga olinib, yumshoq ifoda yoki evfemizm tanlanadi, lekin haddan oshirilmaydi. Oxirida olmoshlar ko‘rib chiqiladi: ortiqchasi tushiriladi, hurmat kerak bo‘lsa siz, ular, o‘zlari shakllari qo‘llanadi. Maxfiylik yoki qisqalik zarur joylarda shartli belgilar (kod nomlari) ishlatiladi: dispetcher, harbiy yoki qutqaruv aloqasida shaxs va joy nomlari kod bilan almashtiriladi.
Mehmon kelgan sinfda o‘quvchi avval kim bilan, qayerda va nima uchun gaplashayotganini o‘yladi, so‘ng so‘zlari ohangini mehmonga moslab tanladi. Mehmon samimiy qabuldan mamnun ketdi.
Mehmonxona xodimlari, tadbir boshlovchilari va ish yurituvchilar so‘z tanlashda vaziyatni avvalo o‘ylaydi.
Bugun suhbatdan oldin «kim bilan, qayerda, nima uchun» degan uch savolni o‘zingizga bering va so‘z tanlovingiz o‘zgarishini kuzating.
«To‘rt tekshiruv»: guruhlar berilgan suhbatni vaziyat, so‘z tanlash, tabu/evfemizm va olmosh bo‘yicha to‘rt bosqichda tahlil qiladi va tuzatilgan variantni o‘qib beradi.