So‘z va ibora teng emas

Ibora – ma’nosi alohida so‘zlar ma’nosining yig‘indisidan kelib chiqmaydigan, tayyor holda qo‘llanadigan barqaror birikma. U ifodalagan tushuncha jihatidan bitta so‘zga teng bo‘lishi mumkin («og‘zi qulog‘ida» – juda xursand), lekin so‘z ko‘pincha uslubiy bo‘yoqsiz bo‘lsa, ibora doim obrazli va hissiy bo‘yoqqa ega. Shu sababli iborani oddiy so‘z bilan almashtirsak, ma’no saqlansa ham, ta’sir kuchi yo‘qoladi. Ibora tarkibini o‘zgartirib bo‘lmaydi («qo‘li gul» deyiladi, «qo‘li atirgul» emas) va uni boshqa tilga so‘zma-so‘z o‘girish ma’noni buzadi. Iboralar sinonim bo‘lishi mumkin (og‘zi qulog‘ida – boshi osmonga yetdi), omonim ham bo‘ladi: «ko‘z yummoq» – vafot etmoq yoki ataylab e’tibor bermaslik. Iboralarni me’yorida ishlatish til boyligidan dalolat beradi, haddan tashqari ko‘p qo‘llash esa nutqni og‘irlashtiradi.