Plagiatdan qanday qochish (A)
Plagiatdan qochishning to‘rtta yo‘li: 1) iqtibos (quote) – so‘zma-so‘z olingan matn tirnoq ichida va manba bilan; 2) o‘z so‘zingiz bilan qayta bayon (paraphrase) – ma’no saqlanadi, tuzilma va so‘zlar o‘zgaradi, manba yoziladi; 3) qisqacha mazmun (summary); 4) har bir manbaga havola (cite) va oxirida adabiyotlar ro‘yxati. Nisbiy gaplar yordam beradi: A paraphrase is a sentence that expresses the same idea in different words. Predlogli nisbiy gap: the article from which I took the idea (rasmiy) yoki the article I took the idea from (norasmiy). Shuningdek whom – odam to‘ldiruvchi bo‘lganda (rasmiy), when – vaqt uchun: the author whom we quoted; the day when the essay is due. Qisqartirish: the student who is writing the essay → the student writing the essay; the book which was written in 2010 → the book written in 2010.
| Usul | Nima qilinadi |
|---|---|
| quote | aynan olish, qo‘shtirnoqda, manba bilan |
| paraphrase | ma’no bir xil, so‘zlar boshqa |
| summarise | asosiy fikrlarni qisqa aytish |
| cite | har bir manbani ko‘rsatish |
Inglizcha maqolani o‘qigan o‘quvchi do‘stiga mazmunini ikki gapda aytib berdi: «The article says that the town will open a new park. It will be ready next year.» U maqoladagi gaplarni takrorlamadi.
Jurnalistlar, talabalar va yordamchi xodimlar uzun matnni qisqa xulosa bilan boshqalarga yetkazadi.
Qisqa inglizcha matnni o‘qing, keyin qarab turmasdan asosiy fikrlarini ikki gapda ayting.
«Quote or paraphrase?»: o‘qituvchi 5 ta gap o‘qiydi; o‘quvchilar qaysi usulni ishlatish kerakligini tanlab, qisqa sabab aytadi.