ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Mirtemir va uning she’rlari

Darslar 19–20 · 2 ta dars · S. Ahmedov, B. Qosimov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2020 (4-nashr)
20

Mirtemir she’rlari

Darslik: 125–131-betlar
MaqsadMirtemirning «Bulut», «Shudring» va «Baliq ovi» she’rlari mazmunini tushunish.
Yangi so‘zlar
o‘xshatish · simile, comparisonohangdoshlik · sound harmonyshudring · dewlirik qahramon · lyrical hero
Tushuntirish

«Bulut»da oq bulut bahor yomg‘iri va to‘kinlik xabarchisi: shoir uni sutga va barqutga (baxmalga) o‘xshatib, yog‘ishini so‘raydi; «o‘t, sut, qut» so‘zlari bir-biriga ohangdosh. «Shudring» she’rida lirik qahramon erta tongda o‘tloqqa chiqib, barglardagi tomchilarni marvarid, uzuk ko‘zi va ko‘zmunchoqqa o‘xshatadi; oxirida esa bu tomchilarni ona – tabiatning ko‘z yoshlariga qiyoslaydi. Qizig‘i shundaki, she’rda sarlavhadan boshqa joyda «shudring» so‘zi uchramaydi. «Baliq ovi»da shoir qishlog‘ining soyi va bolalikda baliq tutishga uringanini eslaydi, oxirida endi to‘r tashlashga, bunda ham zo‘r tashlashga ahd qilib, katta niyatlarga chog‘lanadi. Uchala she’r tabiat tasviri, xotira va yuksak niyatni uyg‘unlashtiradi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Tozalash kuni uchun sinf shior o‘ylaydi. Ular ikki qofiyalangan qatorni tanlaydi, shunda hamma uni tez yodlab oladi va ishlayotganda birga aytadi.

Kim ishlatadi

Reklama matnlarini yozuvchilar, qo‘shiqchilar va o‘qituvchilar qofiya va ritmdan so‘zni yodda qoldirish uchun foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Ertaga olib kelishingiz kerak bo‘lgan narsani eslab qolish uchun ikki qofiyali qator tuzing.

Namunalar
Misol: «shudring – ona ko‘z yoshi» o‘xshatishi: tabiatni ona deb tasavvur qilish – majoziy tasvir.
≡Ohangdoshlik
So‘zlarning oxirgi tovushlari o‘xshash bo‘lsa, she’rga ohang beradi. Masalan: bog‘ – tog‘.
Misol: «o‘t – sut – qut» ketma-ketligi: bir xil tovushli oxirgi bo‘g‘inlar she’rga ohang beradi.
Sinfda faoliyat

Rasm va she’r: «Shudring» yoki «Bulut» uchun rasm chizing va uning ostiga o‘z so‘zlaringiz bilan 2 jumla yozing.

Mashq
1
«Bulut» she’rida bulut nimaning xabarchisi?
2
«Shudring» she’rida shudring nimaga o‘xshatiladi?
3
«Baliq ovi» she’rida lirik qahramon oxirida nima deydi?
4
Nega «Shudring»da «shudring» so‘zi sarlavhadan boshqa joyda uchramaydi, lekin she’r tushunarli?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYashil burchak uchun joyHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →