☰ Mundarija · Adabiyot

Zulfiya she’rlari. Grimm aka-ukalar va «Botir tikuvchi»

Darslar 12–13 · 2 ta dars · S. Ahmedov, B. Qosimov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2020 (4-nashr)
13

Grimm aka-ukalar. «Botir tikuvchi»

Darslik: 78–87-betlar
MaqsadAka-uka Grimmlar va «Botir tikuvchi» ertagi bilan tanishish.
Yangi so‘zlar
Grimmlar · the Brothers Grimmtikuvchi · tailortopqirlik · resourcefulnessyakun · ending
Tushuntirish

Aka-uka Grimmlar – nemis olimlari: Yakob (1785–1863) va Vilgelm (1786–1859). Ular Gettingen va Berlin universitetlarida professor bo‘lgan, xalq og‘zaki ijodini yig‘ib, qayta ishlagan; 1812–1822-yillarda «Bolalar va oilaviy ertaklar» kitobini nashr etgan va unga ikki yuzdan ortiq ertak kiritilgan. «Botir tikuvchi»da tikuvchi Gans bir urishda yettita pashsha o‘ldirib, kamariga «yettitani bir urishda» deb yozdiradi; bu yozuvni o‘qigan ulkan odamlar va qirol uni juda kuchli deb o‘ylaydi; tikuvchi ulkan odamlarni topqirlik bilan aldaydi, qirolning og‘ir topshiriqlarini ham uddalaydi. Ertak boshqalardan farq qiladi: u taxt-toj bilan emas, tikuvchi yana o‘z kasbiga qaytib, kamarini devorga osib qo‘yishi bilan tugaydi. Demak, to‘g‘ri, halol va topqir odamga yovuz kuch bas kelolmaydi.

Namunalar
Misol: 1863 − 1785 = 78 yil – Yakob Grimm umr ko‘rgan yillar.
Misol: tikuvchi ulkan odamni toshni ezish va «tosh osmonga uchdi» o‘yinlarida hiyla bilan aldaydi – topqirlik kuchdan ustun.
Sinfda faoliyat

Jadval: «Botir tikuvchi» ertagi uchun to‘rt ustun: janr, muallif (to‘plovchi), qahramon, yakun.

Mashq
1
Aka-uka Grimmlar kim edi va qaysi yillarda yashagan?
2
«Bolalar va oilaviy ertaklar» qaysi yillarda yozilgan?
3
Tikuvchi ulkan odamni qanday aldadi?
4
Ertakning yakuni nima uchun boshqa ertaklardan farq qiladi?