54
O‘z va ko‘chma ma’nodagi sifatlar (2)
Darslik: 3-qism, 22–23-betlar
MaqsadO‘z va ko‘chma ma’noli sifatlarni gaplarda qo‘llash va matnda aniqlash.
Yangi so‘zlar
ko‘chma · figurativetush · dreamnigoh · glancekayfiyat · mood
Tushuntirish
Ko‘chma ma’noli birikmani tushunish uchun gapning mazmuniga qaraymiz. «Yorug‘ yuz» – haqiqatda yorug‘ emas, balki quvnoq, xursand yuz. «Shirin tush» – yoqimli tush. Ko‘chma ma’noda ishlatilgan sifatlar maqolda, she’rda va kundalik nutqda ko‘p uchraydi. Gap tuzganda ma’noga mos birikma tanlang.
Namunalar
Onam yorug‘ yuz bilan kutib oldi. Yorug‘ xonada kitob o‘qidim.
Kecha shirin tush ko‘rdim. Shirin uzumni yeb to‘ydim.
Sinfda faoliyat
«Ikki gap»: bolalar bitta sifat bilan ikki gap tuzadi: birida o‘z, ikkinchisida ko‘chma ma’noda (masalan: yengil).
Mashq
1
Ko‘chma ma’noli birikmani toping: yumshoq ovoz, yumshoq yostiq.
yumshoq ovoz
2
«Sovuq» sifati bilan o‘z ma’noda gap tuzing.
Masalan: Men sovuq suv ichdim.
3
«Og‘ir» sifati bilan ko‘chma ma’noda gap tuzing.
Masalan: Dadam uchun bu og‘ir kun bo‘ldi.