52
Sifatlarning ma’no munosabati
Darslik: 3-qism, 19–20-betlar
MaqsadSifatlarning ma’no munosabatini (ma’nodosh va zid ma’noli sifatlar) bilish.
Yangi so‘zlar
ma’nodosh sifat · synonym adjectivezid ma’noli sifat · antonym adjectiveiflos · dirtykuchli · strong
Tushuntirish
Sifatlar ham ma’nodosh va zid ma’noli bo‘ladi. Ma’nodosh sifatlar: chiroyli – go‘zal – ko‘rkam, katta – ulkan, jasur – botir. Zid ma’noli sifatlar: baland – past, toza – iflos, yangi – eski, kuchli – zaif. -li va -siz qo‘shimchalari ham zid ma’no hosil qiladi: mevali – mevasiz, nurli – nursiz. Ma’nodoshlar nutqni boy qiladi.
Namunalar
Ma’nodosh: go‘zal – chiroyli; ulkan – katta. Zid: shirin – achchiq; yengil – og‘ir.
Toza uy – iflos uy. Mevali daraxt – mevasiz daraxt.
Sinfda faoliyat
«Teskarisini ayt»: o‘qituvchi sifat aytadi, bolalar zid ma’nolisini yoki ma’nodoshini topadi.
Mashq
1
Zid ma’noli sifat ayting: yangi, kuchli, keng.
eski, zaif, tor
2
Ma’nodosh sifat ayting: go‘zal, jasur.
chiroyli (yoki ko‘rkam); botir
3
-siz bilan zid ma’noli juft hosil qiling: shakarli.
shakarli – shakarsiz