ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

Maktab ta’limi islohotlari

Darslar 10 · 1 ta dars · N. Jo‘rayev, A. Zamonov. O‘zbekiston tarixi (Mustaqillik davri): o‘rta ta’lim maktablarining 11-sinf o‘quvchilari va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik. 1-nashr. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2018
10

Umumiy va o‘rta maxsus ta’lim tizimi

Darslik: 71–74-betlar
MaqsadTa’lim to‘g‘risidagi qonunlar, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi va maktab ta’limi tuzilmasining 1992–2017-yillardagi o‘zgarishlarini xronologik bayon etish.
Yangi so‘zlar
Kadrlar tayyorlash milliy dasturi · National Programme for Personnel Training adopted in 1997uzluksiz ta’lim · continuous education: linked stages from preschool to postgraduate studyakademik litsey · academic lyceum: a secondary specialised school preparing for universitykasb-hunar kolleji · vocational college: a school giving a secondary education plus a trade
Tushuntirish

1992-yil 2-iyulda «Ta’lim to‘g‘risida»gi birinchi qonun qabul qilindi: u davlat siyosatining tamoyillarini va ta’lim bosqichlarini belgiladi. 1993-yilda lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosi joriy etish to‘g‘risidagi qonun qabul qilindi, 1996/1997-o‘quv yilidan boshlab birinchi sinflarda o‘qish lotin alifbosida olib borildi. 1997-yil 29-avgustda «Ta’lim to‘g‘risida»gi qonunning yangi tahriri va Kadrlar tayyorlash milliy dasturi qabul qilindi; dastur uch bosqichda (1997–2001, 2001–2005, 2005-yildan) amalga oshirilib, 9 yillik umumiy o‘rta ta’lim hamda undan keyingi 3 yillik akademik litsey yoki kasb-hunar kolleji tizimini joriy etdi. 2009-yildan 12 yillik majburiy ta’lim tizimi ishlagan, 2017-yildagi qaror bilan esa umumiy o‘rta ta’lim yana 11 yilga (1–11-sinflar) o‘tkazildi va akademik litsey bilan kollejlarga qabul qayta tashkil etildi. 2017-yil 30-sentabrdagi farmon bilan Maktabgacha ta’lim vazirligi tuzildi; shuningdek 1-oktabr — O‘qituvchilar va murabbiylar kuni 1997-yildan nishonlanadi. 2020-yilda yangi tahrirdagi «Ta’lim to‘g‘risida»gi qonun qabul qilindi, 2022-yil oxirida esa maktabgacha va maktab ta’limi bitta vazirlik — Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tasarrufiga birlashtirildi.

1992Birinchi «Ta’lim to‘g‘risida»gi qonun1997Yangi tahrir; Kadrlar tayyorlash milliy dasturi200912 yillik tizim201711 yillik maktab2020Yangi tahrirdagi qonun
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Mahalla e’lon taxtasida eski e’lon kirill, yangisi esa lotin harflarida yozilgan edi. Bir o‘quvchi ikkala yozuvdagi matnni solishtirib, qo‘shnisiga o‘qib berdi. Har ikkala yozuvni bilgani foydali bo‘ldi.

Kim ishlatadi

O‘qituvchilar bolalarni yozuvga o‘rgatadi, muharrirlar va yozuv dizaynerlari matnlarni o‘quvchiga qulay qiladi, hujjat xodimlari ismlarni bir yozuvdan ikkinchisiga to‘g‘ri o‘giradi.

Bugun sinab ko‘ring

Ismingizni va bitta joy nomini ikkala yozuvda (kirill va lotin) yozing va farq qiladigan harflarni belgilang.

Namunalar
05101512111997–2009: 9 + 32017-yildan: 11O‘qish yillari
Misol: 1997–2009-yillar modeli — 9 yillik maktab + 3 yillik litsey/kollej; 2017-yildan modeli — 11 yillik maktab.
Misol: ta’lim qonunlarining xronologiyasi — 1992 (birinchi qonun), 1997 (yangi tahrir va milliy dastur), 2020 (yangi tahrir).
Sinfda faoliyat

Vaqt chizig‘i: sinf 1992-yildan 2020-yilgacha ta’lim tizimidagi sakkizta o‘zgarishni qog‘oz tasmaga yozib, uni sinf devoriga osadi; har bir o‘zgarish ostiga o‘z maktab tajribasidan misol yoziladi.

Mashq
1
Birinchi «Ta’lim to‘g‘risida»gi qonun qachon qabul qilingan?
2
Kadrlar tayyorlash milliy dasturining uch bosqichini yillari bilan ayting.
3
2017-yilda 11 yillik maktabga qaytishda ota-onalarning fikri qanday hisobga olingan?
4
Maktabgacha ta’lim vazirligi qachon tuzilgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliZarinaning birinchi daromadiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →