ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

MDH, ShHT va iqtisodiy tashkilotlar

Darslar 22 · 1 ta dars · N. Jo‘rayev, A. Zamonov. O‘zbekiston tarixi (Mustaqillik davri): o‘rta ta’lim maktablarining 11-sinf o‘quvchilari va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik. 1-nashr. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2018
22

O‘zbekistonning mintaqaviy tashkilotlar doirasida ko‘ptomonlama hamkorligi

Darslik: 136–140-betlar
MaqsadMDH, Shanxay hamkorlik tashkiloti va moliyaviy hamda iqtisodiy tashkilotlarda O‘zbekiston ishtirokini bayon etish.
Yangi so‘zlar
MDH · CIS: the Commonwealth of Independent States, formed by former Soviet republics in December 1991Shanxay hamkorlik tashkiloti · Shanghai Cooperation Organisation (SCO): a regional organisation for security, economic and cultural cooperationkuzatuvchi maqomi · observer status: participation in an organisation’s work without full membershipxalqaro moliya instituti · international financial institution: a body such as the IMF or World Bank that lends and advises on economic policy
Tushuntirish

MDH 1991-yil 8-dekabrda Belovej kelishuvi bilan asos solindi va shu yilning 21-dekabrida Almatida o‘n bir davlat Alma-Ota deklaratsiyasini imzoladi; O‘zbekiston ular qatorida edi. Keyinchalik tashkilot tarkibi o‘zgardi: Gruziya 2009-yilda chiqdi, Turkmaniston 2005-yildan assotsiirlangan a’zo maqomiga o‘tdi, Ukraina esa tashkilot organlaridagi ishtirokini to‘xtatdi. Shanxay hamkorlik tashkiloti «Shanxay beshligi»dan (1996) o‘sib chiqdi; O‘zbekiston 2001-yilda uning tarkibiga kirdi, 2002-yilda Nizom imzolandi, mintaqaviy aksilterror tuzilmasi (RATS) esa Toshkentda joylashgan. 2017-yilda Hindiston va Pokiston, 2023-yilda Eron, 2024-yilda Belarus tashkilotga qo‘shildi; 2022-yilda yig‘ilish Samarqandda o‘tdi. Iqtisodiy sohada O‘zbekiston Xalqaro valyuta jamg‘armasi, Jahon banki va Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki a’zoligiga 1992-yilda, Osiyo taraqqiyot bankiga 1995-yilda qabul qilindi; 2019-yilda Turkiy kengashga (2021-yildan Turkiy davlatlar tashkiloti) to‘la a’zo bo‘ldi, 2020-yilda esa Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqida kuzatuvchi maqomini oldi.

TashkilotO‘zbekiston ishtiroki
MDH1991: Alma-Ota deklaratsiyasi
XVF, Jahon banki, YeTTB1992
Osiyo taraqqiyot banki1995
ShHT2001
Turkiy kengash2019: to‘la a’zo
Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi2020: kuzatuvchi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf umumiy sayohat jamg‘armasiga qo‘shilishdan oldin har bir o‘quvchi qoidalarni o‘qidi: nima to‘lash, nima qilish kerak va nima olish mumkin. Hamma shartlarni bilgani uchun keyin tortishuv bo‘lmadi.

Kim ishlatadi

Bank va moliya xodimlari xalqaro kreditlar shartlarini o‘rganadi, loyiha buxgalterlari hisobotlarni tayyorlaydi, diplomatlar va huquqshunoslar tashkilot ustavini o‘qib, qaror tayyorlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Klub yoki sinf qoidalarini o‘qing va uchta majburiyat hamda bitta imtiyozni yozing.

Namunalar
Misol: Turkmaniston 2005-yildan assotsiirlangan a’zo, Gruziya esa 2009-yilda chiqib ketgan — bu ikki holat bir narsa emas.
Misol: Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqida O‘zbekiston to‘la a’zo emas, kuzatuvchi — u yig‘ilishlarda qatnashadi, lekin barcha majburiyatlarni olmaydi.
Sinfda faoliyat

Tashkilotlar jadvali: har bir tashkilot uchun O‘zbekiston qo‘shilgan yilni va maqomini jadvalga yozing.

Mashq
1
MDH qachon tuzilgan va Alma-Ota deklaratsiyasi qachon imzolangan?
2
O‘zbekiston ShHTga qaysi yili kirgan va RATS qayerda joylashgan?
3
O‘zbekiston 1992-yilda qaysi uchta moliyaviy tashkilotga a’zo bo‘lgan?
4
Kuzatuvchi maqomi to‘la a’zolikdan nimasi bilan farq qiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliO‘n ikki yil qutisiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →