O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosiy faoliyatining shakllanishi va uning ustuvor yo‘nalishlari
O‘zbekiston Markaziy Osiyoning markazida joylashgan, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Turkmaniston va Afg‘oniston bilan chegaradosh; u jahon okeaniga chiqish yo‘li yo‘q, qo‘shnilari ham okeanga chiqa olmaydigan («ikki karra quruqlik bilan o‘ralgan») mamlakat — shu sababli transport yo‘laklari va qo‘shnilar bilan kelishuv alohida ahamiyatga ega. Qulay tomonlari: Buyuk Ipak yo‘li an’anasi, mintaqadagi markaziy o‘rin, tabiiy resurslar va katta aholi; noqulay tomonlari: dengizdan uzoqlik, suv resurslarining cheklanganligi, Orol dengizi inqirozi va Afg‘onistondagi vaziyat. Tashqi siyosatning huquqiy asosi Konstitutsiya va 2012-yil sentabrda tasdiqlangan Tashqi siyosiy faoliyat konsepsiyasi: u Markaziy Osiyo mintaqasini hayotiy manfaatlar hududi deb ataydi va mintaqa muammolarini asosan mintaqa davlatlarining o‘zi hal qilishi kerakligini ta’kidlaydi. Asosiy tamoyillar: davlatlarning suveren tengligi, chegaralar daxlsizligi, ichki ishlarga aralashmaslik, nizolarni tinch yo‘l bilan hal etish, kuch ishlatmaslik, inson huquqlarini hurmat qilish va xalqaro huquq normalarining ustuvorligi. 2012-yilgi konsepsiyada harbiy-siyosiy bloklarda ishtirok etmaslik, o‘z hududida xorijiy harbiy bazalarga yo‘l qo‘ymaslik va Qurolli Kuchlarni xorijdagi tinchlikparvarlik operatsiyalariga yubormaslik qoidalari yozilgan edi; darslikka ko‘ra 2018-yilga kelib 130 dan ortiq davlat bilan diplomatik munosabatlar o‘rnatilgan.
Geosiyosiy tarozi: guruhlar xaritada O‘zbekistonning besh qo‘shnisini belgilab, har biri bilan hamkorlik uchun bitta imkoniyat va bitta qiyinchilikni yozadi.