ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

Tarixiy xotira va merosning tiklanishi

Darslar 15 · 1 ta dars · N. Jo‘rayev, A. Zamonov. O‘zbekiston tarixi (Mustaqillik davri): o‘rta ta’lim maktablarining 11-sinf o‘quvchilari va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik. 1-nashr. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2018
15

O‘zbekistonda ma’naviy va tarixiy merosning tiklanishi

Darslik: 95–101-betlar
MaqsadTarixiy xotira siyosati, taniqli allomalar va shaharlar yubileylari, bayram va qadriyatlarning tiklanishi hamda ma’naviy-ma’rifiy tuzilmalarni sanalar bilan bayon etish.
Yangi so‘zlar
tarixiy xotira · historical memory: what a society remembers of its pastnomoddiy madaniy meros · intangible cultural heritage: living traditions such as music, crafts and ritualsyubiley · jubilee: the celebration of an important anniversaryma’naviyat · spirituality, the moral and cultural life of society
Tushuntirish

Mustaqillikdan keyin xalq tarixini qayta ko‘rib chiqish va madaniy merosni tiklash davlat siyosatining muhim qismiga aylandi. 1991-yilda Alisher Navoiy tavalludining 550 yilligi, 1994-yilda Mirzo Ulug‘bek tavalludining 600 yilligi, 1996-yilda Amir Temur tavalludining 660 yilligi keng nishonlandi; 1996-yilda Toshkentda Temuriylar tarixi davlat muzeyi qurildi. Bir qator shaharlarning rasmiy yubileylari ham o‘tkazildi: Xiva va Buxoro — 1997-yilda (2500 yil), Termiz — 2002, Samarqand — 2007 (2750 yil), Toshkent — 2009 (2200 yil). 1991-yildan Navro‘z 21-mart kuni umumxalq bayrami bo‘ldi, 1992-yil Ro‘za hayit, keyinchalik Qurbon hayit ham dam olish kuni deb belgilandi; 1992-yilda Qur’onning o‘zbekcha tarjimasi nashr etildi. Uchta rasmiy xotira kuni bor: 9-may «Xotira va qadrlash kuni» (1999-yildan), 31-avgust «Qatag‘on qurbonlarini yod etish kuni» (2001-yildan) va 2-sentabr — Birinchi Prezident xotirasi kuni (2017-yildan). 2016-yilda o‘zbek palovi YuNESKOning nomoddiy madaniy meros ro‘yxatiga kiritildi; 1994-yildagi «Ma’naviyat va ma’rifat» jamoatchilik markazi 2017-yilda qayta tashkil etilgan Ma’naviyat va ma’rifat markazining oldingi shakli bo‘ldi.

ShaharYubiley yili
Xiva va Buxoro1997 (2500 yil)
Termiz2002
Samarqand2007 (2750 yil)
Toshkent2009 (2200 yil)
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Mahalladagi odamlar ruxsati bilan ko‘cha va joylarning eski nomlarini kichik daftarga yozib bordi, kim aytganini ham qayd etdi. Shunda nomlar ortidagi hikoyalar unutilmay qoldi.

Kim ishlatadi

Arxivchilar va muzey xodimlari tarixiy ma’lumotlarni saqlaydi, mahalliy tarixchilar joy nomlarini o‘rganadi, jurnalistlar yubileylar haqida maqola tayyorlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Yaqin joyning nomi qanday paydo bo‘lganini bilgan kishidan so‘rang, javobni va kim aytganini yozib qo‘ying.

Namunalar
Misol: shahar yubileyi — hukumat qarori bilan tayyorlanadi, arxeologik tadqiqotlar, ko‘rgazma, ilmiy anjuman va yodgorliklarni ta’mirlashni o‘z ichiga oladi.
Misol: xotira kunlari — 9-may urush qatnashchilari va front ortida mehnat qilganlarni, 31-avgust esa qatag‘on qurbonlarini yod etishga bag‘ishlangan.
Sinfda faoliyat

Xotira lentasi: guruhlar uchta xotira kuni, uchta yubiley va uchta bayramni vaqt chizig‘iga qo‘yib, har biriga bitta rasm yoki belgi chizadi.

Mashq
1
1991–1996-yillarda qaysi tarixiy shaxslarning yubileylari keng nishonlangan?
2
Uchta rasmiy xotira kunini va sanalarini ayting.
3
Nima uchun jamiyat uchun tarixiy xotirani saqlash muhim?
4
Qaysi sanadan Navro‘z 21-mart kuni umumxalq bayrami sifatida nishonlanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSinfning kasb kuzatuvi kuniHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →