☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

Sport va yoshlar siyosati

Darslar 13–14 · 2 ta dars · N. Jo‘rayev, A. Zamonov. O‘zbekiston tarixi (Mustaqillik davri): o‘rta ta’lim maktablarining 11-sinf o‘quvchilari va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik. 1-nashr. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2018
13

O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va sportning rivojlanishi

Darslik: 85–89-betlar
MaqsadSport sohasidagi qonunlar, uch bosqichli musobaqalar, olimpiya harakati, kurash va futbol rivojini sanalar bilan bayon etish.
Yangi so‘zlar
Milliy Olimpiya qo‘mitasi · National Olympic Committee, recognised by the IOCkurash · kurash: Uzbek national belt wrestlingterma jamoa · national team: a team representing the countryuniversiada · universiade: an international or national sports event for university students
Tushuntirish

1992-yilda «Jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida»gi qonun qabul qilindi, 2015-yilda uning yangi tahriri tasdiqlandi; 2018-yilda sportni davlat tomonidan boshqarish tizimi qayta tashkil etildi. 2000-yildan oliy o‘quv yurtlari («Universiada»), kollejlar («Barkamol avlod») va maktablar («Umid nihollari») uchun uch bosqichli sport o‘yinlari o‘tkazib kelinadi. O‘zbekiston Milliy Olimpiya qo‘mitasi 1993-yil sentabrda Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi tomonidan tan olindi, 1996-yilda mamlakat sportchilari yozgi Atlanta Olimpiadasida mustaqil davlat sifatida ilk bor qatnashdi. 1998-yilda Toshkentda Xalqaro kurash assotsiatsiyasi tuzildi va o‘zbek kurashi xalqaro sport turi sifatida tarqala boshladi; 2016-yilgi Rio-de-Janeyro Olimpiadasida O‘zbekiston to‘rtta oltin medal oldi, 2024-yilgi Parij Olimpiadasida esa Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi jadvaliga ko‘ra sakkizta oltin medal bilan eng yaxshi natijasini qayd etdi. Futbolda 1994-yilgi Osiyo o‘yinlarida terma jamoa g‘olib bo‘ldi, 23 yoshgacha bo‘lganlar jamoasi 2018-yilda Osiyo chempioni bo‘ldi, mamlakat erkaklar terma jamoasi esa birinchi marta 2026-yilgi jahon chempionati saralashidan o‘tdi.

Namunalar
Misol: bosqichma-bosqich tizim — maktabdagi «Umid nihollari» g‘olibi keyin kollej va universitet musobaqalarida qatnashib, terma jamoaga tanlanishi mumkin.
Misol: kurashda belbog‘ ushlab raqibni yiqitish usullari ishlatiladi; musobaqa qoidalari xalqaro assotsiatsiya tomonidan belgilanadi.
Sinfda faoliyat

Olimpiya xaritasi: guruhlar 1996, 2016 va 2024-yillardagi Olimpiadalarni bitta jadvalga qo‘yadi (shahar, sana, O‘zbekiston natijasi) va o‘zgarish sabablari haqida bir jumla yozadi.

Mashq
1
Uch bosqichli sport o‘yinlarining nomlari va ishtirokchilari kimlar?
2
O‘zbekiston Milliy Olimpiya qo‘mitasi qachon XOQ tomonidan tan olingan?
3
Nima uchun maktab, kollej va universitetlar uchun alohida musobaqalar sportni ommalashtirishga yordam beradi?
4
2016-yilgi Olimpiadada O‘zbekiston nechta oltin medal olgan?