ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · O‘zbekiston tarixi

Madaniyat va san’at

Darslar 16 · 1 ta dars · N. Jo‘rayev, A. Zamonov. O‘zbekiston tarixi (Mustaqillik davri): o‘rta ta’lim maktablarining 11-sinf o‘quvchilari va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik. 1-nashr. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2018
16

O‘zbekistonda madaniyat va san’at

Darslik: 102–108-betlar
MaqsadTeatr, musiqa, tasviriy san’at, kino, adabiyot va muzey sohasidagi o‘zgarishlarni sanalar va misollar bilan bayon etish.
Yangi so‘zlar
teatr · theatre: the art of staged performance, and its buildingfestival · festival: a series of performances or contests, often held regularlyShashmaqom · Shashmaqom: the classical musical tradition of Bukhara and Central Asiamuzey · museum: an institution preserving and exhibiting objects of cultural value
Tushuntirish

Mustaqillik yillarida madaniyat sohasida yangi muassasalar ochildi va mavjudlari yangilandi: 1993-yilda «Turkiston» saroyi, 2009-yilda «O‘zbekiston» xalqaro forumlar saroyi ish boshladi, 2015-yil oktabrda esa rekonstruksiya qilingan Alisher Navoiy nomidagi katta teatr ochildi. 1997-yildan Samarqandda har ikki yilda «Sharq taronalari» xalqaro musiqa festivali o‘tkaziladi; 1998-yilda simfonik musiqa festivali ham o‘tkazildi. YuNESKOning nomoddiy madaniy meros ro‘yxatiga Shashmaqom (2008), Boysun madaniy muhiti (2008), Navro‘z (2009), askiya (2014) va o‘zbek palovi (2016) kiritilgan. Tasviriy san’atda 1997-yilda Badiiy akademiya tashkil etildi va hunarmandchilikni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari belgilandi; kino sohasida 2004-yilda «O‘zbekkino» milliy agentligi tuzildi. Muzeylar soni darslikka ko‘ra 1991–1994-yillardagi 73 tadan 2017-yilda 450 ga yaqinlashgan; 1998-yilda muzeylar faoliyatini yaxshilash to‘g‘risida farmon chiqarilgan, 2002-yilda Qatag‘on qurbonlari xotirasi muzeyi ochilgan.

YuNESKO nomoddiy merosiYil
Shashmaqom2008
Boysun madaniy muhiti2008
Navro‘z2009
Askiya2014
O‘zbek palovi2016
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinfdagi bir guruh ko‘p bolalar biladigan o‘yinning qoidalarini yozib chiqdi: nima kerak, necha kishi o‘ynaydi, qanday so‘zlar aytiladi. Shu varaqa bilan boshqa sinf o‘yinni birinchi marta o‘rganib oldi.

Kim ishlatadi

Folklor tadqiqotchilari o‘yin va qo‘shiqlarni yozib oladi, musiqa va hunarmandchilik o‘qituvchilari an’analarni o‘rgatadi, festival tashkilotchilari va gidlar madaniyatni mehmonlarga tanishtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingiz yaxshi biladigan o‘yin yoki qo‘shiqning qoidalarini boshqa odam o‘rgana oladigan qilib yozing.

Namunalar
Misol: «Sharq taronalari» festivalida turli mamlakatlar ijrochilari qatnashadi, bu o‘zbek musiqasini jahon bilan tanishtiradi va ijrochilar o‘rtasida madaniy almashinuvni kuchaytiradi.
Misol: muzeyda bolalar va ota-onalar uchun haftaning ma’lum kunlari bepul kirish joriy etilgan, bu yoshlarning tarixga qiziqishini oshirishga qaratilgan.
Sinfda faoliyat

Madaniyat afishasi: guruhlar o‘z shahri uchun bir haftalik madaniy tadbirlar afishasini (teatr, muzey, konsert, ko‘rgazma) tuzib, har biriga bitta maqsadli tomoshabin ko‘rsatadi.

Mashq
1
«Sharq taronalari» festivali qaysi shaharda va qanday davriylikda o‘tkaziladi?
2
YuNESKO ro‘yxatiga kiritilgan beshta o‘zbek nomoddiy merosini yillari bilan ayting.
3
Nega nomoddiy madaniy merosni asrash uchun festival va tanlovlar o‘tkaziladi?
4
Muzeylar soni 1991–1994-yillardan 2017-yilgacha qanday o‘zgargan (darslik bo‘yicha)?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuli8-mart tabrigi uchun faylHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →