O‘zbekistonda konfessiyalararo munosabatlar
O‘zbekiston dunyoviy davlat bo‘lib, Konstitutsiya har kimga istalgan dinga e’tiqod qilish yoki hech qaysi dinga e’tiqod qilmaslik huquqini kafolatlaydi; diniy qarashlarni majburan singdirish mumkin emas. Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risidagi birinchi qonun 1991-yilda qabul qilingan, uning yangi tahrirlari 1998-yilda va 2021-yilda tasdiqlangan; qonun diniy konfessiyalarning o‘zaro tinch yashashini qo‘llab-quvvatlaydi va prozelitizmni (bir konfessiya a’zolarini boshqasiga o‘tishga undashni) taqiqlaydi. Mamlakatda islom bilan birga pravoslav, katolik, protestant, yahudiy, buddist va boshqa diniy jamoalar faoliyat yuritadi; darslikda 2018-yildagi rasmiy ma’lumotga ko‘ra 16 ta konfessiya ko‘rsatilgan. Ramazon va Qurbon hayitlari rasmiy dam olish kunlari, diniy ta’lim Toshkent islom instituti, 1999-yilda ochilgan Toshkent islom universiteti, 2017-yilda tashkil etilgan Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi va Islom akademiyasi, shuningdek, boshqa konfessiyalarning o‘quv muassasalari orqali beriladi. 2007-yilda Toshkent Islom madaniyati poytaxti deb e’lon qilingan, 2017-yilda esa BMT Bosh Assambleyasida «Ma’rifat va diniy bag‘rikenglik» rezolyutsiyasi qabul qilish taklifi ilgari surilgan.
| Faoliyat yurituvchi diniy jamoalar |
|---|
| Islom |
| Pravoslav |
| Katolik |
| Protestant |
| Yahudiy |
| Buddist va boshqalar |
Bir o‘quvchi qonunning bitta moddasini ikki marta o‘qidi. U kimga tegishli ekanini, nimaga ruxsat berilishini va nima taqiqlanishini ostiga chizdi, so‘ng o‘z so‘zlari bilan tushuntirdi. Shundan keyin modda ancha tushunarli bo‘ldi.
Huquqshunoslar va sudyalar qonunlarni qo‘llaydi, davlat xizmatchilari fuqarolarga qoidalarni tushuntiradi, jurnalistlar qonun matnidan to‘g‘ri iqtibos keltiradi.
Maktabning qisqa bir qoidasini oling va ostiga chizing: kimga tegishli, nimaga ruxsat, nima taqiqlangan.
Qonun matni bilan ishlash: talabalar vijdon erkinligi to‘g‘risidagi qonunning (lex.uz) bitta moddasini topib, uni o‘z so‘zlari bilan uch jumlada tushuntiradi; sinf izohlarni solishtiradi.