ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ingliz tili

Gap turlari va o‘zbek adabiyoti

Darslar 37 · 1 ta dars · F. Rashidova, N. Tillayeva, Z. Karimova. Pupil’s Book (Ingliz tili), 10-sinf, 1-nashr. «O‘zbekiston» NMIU, Toshkent, 2017
37

O‘zbek adabiyoti (A)

Darslik: 154–157-betlar
MaqsadGap tuzilishi: sodda, qo‘shma, murakkab gap; adabiyot lug‘ati; o‘zbek adabiyotidan Fitrat haqida o‘qish va gapirish.
Yangi so‘zlar
yozuvchi, muallif · authorqahramon · charactersyujet · plotmavzu, g‘oya · theme
Tushuntirish

Sodda gap (simple sentence) bitta mustaqil gapdan iborat: Fitrat wrote plays. Qo‘shma gap (compound) ikkita teng gapni and, but, or, so bilan bog‘laydi: He wrote plays, and he taught at the university. Murakkab gap (complex) asosiy gap va ergash gapdan iborat: Although he lived a short life, he left a rich legacy. Ergash gap bog‘lovchilari: because, although, when, if, who, which. Inglizcha gapda tartib: ega – kesim – to‘ldiruvchi – joy – payt. Adabiyot atamalari: novel, poem, play, poet, author, character, plot, setting, theme, stanza. Abdurauf Fitrat (1886–1938) – Buxoroda tug‘ilgan yozuvchi, olim va jadidchilik harakati vakili; she’r, drama, ilmiy asarlar yozgan. 1938-yilda sovet qatag‘onlari qurboni bo‘lgan, keyinchalik rasman oqlangan. Uning asarlari bugun ham o‘qiladi.

Gap turiMisol
soddaFitrat wrote plays.
qo‘shma (teng)He wrote plays, and he taught at the university.
murakkab (ergash)Although he lived a short life, he left a rich legacy.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Uzun inglizcha yangilik jumlasini o‘qiyotgan o‘quvchi asosiy qismni topdi: «Although the road was closed, the bus arrived on time.» «Although» dan keyingi qism qo‘shimcha, bosh gap esa «the bus arrived on time». Jumla tuzilishini bilgan kishi uzun gaplardan qo‘rqmaydi.

Kim ishlatadi

Muharrirlar, tarjimonlar va yozuvchilar oddiy, qo‘shma va murakkab gaplarni o‘quvchiga mos aralashtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Kuningiz haqida bitta oddiy inglizcha gap yozing, keyin uni «and/but» bilan qo‘shma va «because/although» bilan murakkab gapga aylantiring.

Namunalar
The studentsega readkesim the poemto‘ldiruvchi in classhol .
Simple: The poet lived in Bukhara. Compound: The poet lived in Bukhara, but he travelled to Istanbul. Complex: Because he wanted to study, he travelled to Istanbul.
The novel, which I read last summer, has a strong plot and unforgettable characters.
Sinfda faoliyat

«Gap quruvchisi»: guruhlar sodda gaplardan murakkab gap yasaydi (ketma-ket bog‘lovchilarni qo‘shib).

Mashq
1
Which type is it? “She reads and he writes.”
2
Make a complex sentence with because: the poem is famous / it is about freedom.
3
Put the words in order: reads / a novel / every evening / my sister
4
Why is a complex sentence useful in a literary essay?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliVakuumda tok bormi? Bobo radiosiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →